Hier weerspiegelden zich in de negentiende eeuw internationale verhoudingen. De clash tussen Europese koloniale grootmachten.
Een nieuwe botsing. In razend tempo doet China aan 'zachte' buitenlandse politiek. Mega-investeringen, vooral in infrastructurele projecten, nemen jaarlijks gemiddeld met 46% toe. Met interne politieke aangelegenheden bemoeit Peking zich niet.
Obama, met zijn fijngevoelige Afrika-antenne, presenteert het westerse model. Zei vorig jaar in Ghana dat 'goed bestuur en democratie het machtige potentieel van Afrika kunnen ontsluiten'.
Afrika past uitstekend in Obama's transnationale engagement-doctrine. 'Afrika voor de Afrikanen'. Maar Washington stuurt met sancties en diplomatieke interventies zoals bij de afscheiding van Zuid-Soedan. Trots telt Washington dit jaar een dertigtal nieuwe verkiezingen in Afrika.
Een democratische golf? Dat valt nog te bezien. Verkiezingen zijn een momentopname op het pad naar 'good governance'.
Francis Fukuyama schrijft dat het Amerikaanse model aantrekkelijke kanten heeft, zoals individuele vrijheid, maar dat het ook rigide is. Een gepolariseerde politieke cultuur zonder slagvaardige beslissingen. Zie het groeiende Amerikaanse begrotingstekort.
Steeds vaker kiezen Afrikaanse landen voor het autoritaire Chinese model. Veeg teken is dat Zuid-Afrika zich aansloot bij de Bric-coalitie op uitnodiging van ... China.
Amerika heeft met Afrika ook grote economische (o.a. olie) en veiligheidsbelangen (terrorisme).
Van Afghanistan tot diep in Afrika is er een 'as van onrechtvaardigheid'. Het Chinese model is vooral een businessmodel. Het Amerikaanse moet uitblinken in een holistische aanpak van moderne ontwikkelingssamenwerking en transitional justice, met tribunalen en waarheidscommissies.
Zo kan Obama pleiten voor echte democratie op de langere termijn en stabiliteit op de korte. Dat is slagvaardig en wekt vertrouwen bij Afrikanen. Obama-change met Afrikanen. Hoge prioriteit!
Vorig jaar slechts één Obamadagje in Afrika. Dit jaar blijft hij langer, zegt Washington. Een teken aan de wand.
