Lost oorlog echt niets op? Daar wordt hier en daar toch anders over gedacht
Je moet het natuurlijk niet al te serieus nemen als een nar bij Pauw & Witteman zegt dat 'defensie niet meer van deze tijd is' en dus maar zo snel mogelijk afgebouwd moet worden. 'Met oorlog bereik je niks,' aldus cabaretier en televisiepresentator Tijl Beckand, dus weg met dat ministerie.
Ontspannend, zo'n expert erbij aan tafel, en weer een miljoen mensen lekker 'geïnfotained'. Ik moet mijn hoed afnemen voor Paul Jansen van De Telegraaf, die de verplichte late night-gezelligheid even te veel werd en afhaakte bij zoveel kletspraat. Volgens Wikipedia was dezelfde Beckand in 2010 bij Voetbal International te zien, maar stopte daar al snel omdat hij 'te weinig voetbalkennis had'. De norm bij dat programma ligt blijkbaar hoger dan bij een talkshow voor de publieke omroep.
Oei, ben ik nou een zure oude azijnpisser? I couldn't care less, maar als behalve Paul Jansen verder niemand aan tafel nog iets van een journalistieke oprisping voelt, en trouwens ook Job Cohen niet, dan gaan we misschien toch iets te licht voorbij aan de kwetsbaarheid van het thema. Anders dan de forensentaks of de zorg, zijn buitenlandse politiek en defensie op dit moment ongekend vogelvrij. Zelfs op RTL Boulevard-niveau kan ik me nauwelijks voorstellen dat iemand zonder blozen zou zeggen dat 'ziekte niet meer van deze tijd is' en dat we bijgevolg de gezondheidszorg maar moeten afschaffen. Of dat honger ouderwets is, dus dat voedselhulp niet meer hoeft.
'Defensie' bestrijden met het argument dat je met 'oorlog' niets oplost is bewuste begripsverwarring en hetzelfde als pleiten voor het afschaffen van ontwikkelingshulp omdat je met armoede en honger niets oplost. Ik ga natuurlijk voorbij aan het feit dat Nederland het ministerie van Oorlog al afschafte op 19 mei 1959. Belangrijker vind ik dat we buiten zelfverdediging - inderdaad niet zo actueel - ook de grondwettelijke plicht hebben om met de krijgsmacht de wereld in te gaan om de internationale rechtsorde te bevorderen. We doen bijna niet anders meer. En lost oorlog helemaal niets op? Ik zou het hartelijk willen onderschrijven, maar kan het feit niet verdringen dat er hier en daar anders over wordt gedacht, bijvoorbeeld onder het Syrische verzet. Ik herinner me dat de bewoners van Benghazi er vorig jaar op 19 maart ook een kanttekening bij plaatsten. Ook staat me bij dat er iets langer geleden, op 10 juli 1995, aan een zekere generaal Janvier om een beetje oorlog werd gevraagd om een ramp in Srebrenica te voorkomen. En vagelijk herinner ik me ook nog hoe de Canadese generaal Roméo Dallaire in 1994 toestemming vroeg om met een heel klein oorlogje een paar wapenopslagplaatsen van Hutu-milities uit te schakelen. Die toestemming kreeg hij niet, en even later werden er honderdduizenden Tutsi's om zeep geholpen.
Ach, was defensie maar niet meer van deze tijd. En er zijn inderdaad ook heel foute oorlogen gevoerd, laten we onze talkshows niet al te ingewikkeld maken.
Wat wél van deze tijd is, is dat de PvdA en de VVD met het probleem zitten opgezadeld dat de eerste één miljard euro op defensie wil bezuinigen en ontwikkelingssamenwerking volledig wil ontzien, terwijl de tweede precies het omgekeerde wil. Nou gemakkelijk, zou je zeggen, dat wordt dan het wiskundig gemiddelde. Ik zie daar een lastige discussie ontstaan tussen Rutte en Samsom. Een half luchtmachtje, een bataljonnetje hier, een onderzeebootje daar, halflege ontwikkelingspotjes. Ik vind halve maatregelen doodzonde, maar áls het die kant uit gaat, versnipper de inspanning dan niet.
Hierbij een suggestie, in het belang van het minste kwaad. Zoek de grenzen op van de OESO-norm die zegt wat je ontwikkelingssamenwerking mag noemen, of ga daar desnoods overheen. Maak het opbouwen van veilige staten tot een gemeenschappelijke speerpunt van ontwikkelingssamenwerking en de buitenlandse taak van defensie. Bezuinig, als het dan moet, op onderdelen die daar niet onmiddellijk mee te maken hebben. Hevel een deel van die gelden over naar een veiligheidsfonds binnen de HGIS (Homogene Groep Internationale Samenwerking) voor missies waar ontwikkeling en veiligheid hand in hand gaan. Liever één probleem goed aanpakken, dan twee halve bezuinigingen.
