De kille waarheid is dat je als nucleaire 'have' meer te vertellen hebt dan als 'have not'.
The single biggest threat to U.S. security would be the possibility of a terrorist organization obtaining a nuclear weapon, zegt president Obama. Twee weken geleden was het misschien zover.
Op 16 augustus vielen islamitische strijders de luchtmachtbasis Minhas in Pakistan aan. Na twee uur werden ze uitgeschakeld, maar niet voordat ze tot de basis waren doorgedrongen en een gevechtsvliegtuig en een hangar hadden beschadigd. De Pakistaanse regering ontkent dat er kernwapens liggen, anderen beweren van wel. Dat welles-nietes kan hier niet worden beslecht, want we weten gewoon niet zeker waar die dingen liggen.
De Pakistaanse regering zegt ga-maar-rustig-slapen, want ze liggen niet in gebieden waar Al-Qaida-supporters zich plegen te vertonen. Maar dat verweer slijt want de aanslagen vinden nu overal plaats. Er wordt ook steeds meer mee gesleept, wat ook verhoogde nervositeit verraadt. In Pakistan worden zo'n vijftien sites 'verdacht', en daarnaast zouden er ook nog dummy sites zijn om het pak-me-dan-als-je-kan-spelletje extra lastig te maken. De Amerikaanse regering wil ook kalm overkomen, maar let op de reactie van Pentagonwoordvoerder George Little: 'I do not have any indication that [the Minhas] attack has endangered the Pakistani nuclear stockpile.' Hij zegt niet dat de kernwapens er niet lagen, maar dat hij denkt dat ze geen risico liepen.
Sommige experts vinden het maar raar dat het Westen zich zo druk maakt over Iran terwijl Pakistan gewoon zijn gang kan gaan. Iran heeft geen kernwapens, heeft zijn handtekening onder het non-proliferatieverdrag (NPV) gezet en be(z)weert zich daaraan te zullen houden. Pakistan weigert toe te treden tot het NPV, duldt geen inspecties, is een falende staat, heeft wél kernwapens en dreigt bovendien deze desnoods als eerste in te zullen zetten. Dat is een moeilijke vergelijking, maar ze kan niet zomaar van tafel worden geveegd. De kille waarheid is dat je als nucleaire have meer te vertellen hebt dan als have not. De VS moeten bovendien voorzichtig met Pakistan omgaan omdat ze het land nodig hebben in de strijd tegen Al-Qaida, voor de minst beroerde afwikkeling van het probleem-Afghanistan en om te voorkomen dat het conflict met erfvijand India uit de hand loopt.
Maar het grootste gevaar is dat de wapens in verkeerde handen vallen, en alleen al dat maakt Pakistan tot een ander geval dan Iran. Dat risico maakt de relatie met de VS haast tot perversiteit. Een nucleair land moet hoe dan ook altijd enigszins te vriend worden gehouden. De relatie VS-Pakistan is echter op zijn zachtst gezegd delicaat. Veel Pakistaanse militairen en inlichtingenmensen wantrouwen de Amerikanen méér dan de talibanstrijders of andere moslimradicalen. Amerikaanse drones gaan ongestoord hun gang boven Pakistan. De geslaagde raid op Abbottabad, waarbij Osama bin Laden om zeep werd geholpen, heeft die relatie er niet beter op gemaakt. Als Navy Seals ongezien naar Abbottabad konden vliegen, kunnen ze ook bij onze kernwapens, is de Pakistaanse redenering, en wie beschermt ons dan tegen India? Omgekeerd wantrouwen de VS Pakistan als de pest. Amerikaanse topmilitairen reizen handenwringend naar Pakistan om advies te geven. De VS hebben op goed geluk miljoenen dollars gestoken in het betrouwbaar houden van de Strategic Plans Division, de eenheid die de Pakistaanse kernwapens onder zijn hoede heeft. Daarnaast liggen vrijwel zeker plannen klaar in het Pentagon en het Joint Special Operations Command (JSOC) om in noodgevallen bliksemsnel in te grijpen. Nuclear Disablement Teams van de US Army oefenen op zulke operaties.
Een enkele keer schiet een Amerikaanse politicus uit de slof (Hillary Clinton, Leon Panetta) maar het is de machteloze woede van de gegijzelde. Bij zijn afscheid haalde stafchef admiraal Mike Mullen een jaar geleden vol uit naar de Pakistaanse inlichtingendienst ISI, die hij de opdrachtgever achter het Haqqani-netwerk noemde. Begrijpelijk, vlak nadat de Amerikaanse ambassade in Kaboel door deze groep was bestormd, maar de beleidsversie van zijn uitbarsting was in beheerste termen gegoten: 'De VS kunnen zich niet veroorloven de relatie met een nucleair land te laten verslechteren.' Pakistan is, in de woorden van Stephen Cohen (vorig jaar in The Atlantic) 'too nuclear to fail'.
