Onbehagen

Op het platteland naar het zuiden meer verpaupering. Gaten in het asfalt. Soms een betere, gesponsorde weg. Sjofel geklede mensen. Houten huizen als schamele hutten. Roestige rommel, een Derde Wereldaanblik.

Geen wonder dat de Teaparty-beweging met z'n anti-regerings- en 'ontevreden burger'-programma hier wortel schiet. Onbehagen zit in de lucht. Voor het eerst sinds de Burgeroorlogjaren voltrekt zich een langdurige, almaar toenemende politieke en maatschappelijke polarisatie. Begon met de 'grassroots'-beweging van Ross Perot begin jaren negentig.

Op Teaparty-bijeenkomsten tref ik vooral oudere blanken die terug verlangen naar het 'White Anglo-Saxon Protestant Amerika', waarbinnen met uitzondering van de jaren dertig iedere generatie het economisch beter kreeg.

Steeds minder mensen denken dat het nu gaat om zo'n korte tussenfase, waarna 'happy days' weer aanbreken. Zij vrezen dat goed betaalde banen voor lagere middenklassers, waartoe ook fabrieksarbeiders, voorgoed verdwijnen. Deze miljoenen teleurgestelden doen niet mee met de globalisering. Hun kinderen gaan vaak naar slechte scholen. Zijzelf moeten tot in lengte van jaren hypotheken en creditcardschulden aflossen. De frustratie-index van slechte economische cijfers, waaronder het werkloosheidspercentage, was nooit zo hoog.

Minstens een kwart heeft sympathie voor de belangrijkste agendapunten van de Teaparty. Eigenlijk slogans als 'Nobama' en 'Washington is corrupt'. Het grote gevaar is dat radicale haatgroepen binnen de 'brave' Teaparty-beweging infiltreren en de dijken van politiek fatsoen doorbreken.

Dearborn is met de vele moslimfabrieksarbeiders uitgegroeid tot moslimhoofdstad van Amerika. De verhoudingen met andere Amerikanen zijn hier nog steeds goed. Maar blijft dat zo?

Als Wilders volgende week in New York tegen de 'Ground Zero' moskee gaat protesteren, raad ik de massaal meereizende Nederlandse journalisten aan ook elders te kijken in Amerika. Er zijn steeds meer excessen. Tientallen moskeeën zijn al aangevallen. In Florida wordt op 11 september de koran verbrand.

Waakzaamheid van verantwoordelijke burgers is geboden. Ik ben er trots op dat in Nederland zoiets nooit zal gebeuren. Nooit?