Vragende partij

JP ging op bezoek bij Barack Obama. Leuk, goed voor de betrekkingen tussen beide landen. Maar ook niet zonder risico's. Wie bij Obama op de thee gaat, kan erop wachten dat Afghanistan op tafel komt. Afghanistan: waar te weinig NAVO-troepen zijn. Waar minister Gates, in een vorig leven minister van Defensie van Bush jr., zelfs de trouwste bondgenoten verweet dat ze het vak van counter insurgency niet beheersten. Ook Nederland. Van wie we vooral niet moesten denken dat de VS wel weer even een blik mariniers zouden opentrekken om het solidariteitstekort aan te vullen.

Afghanistan, dat anderhalf jaar later werd uitgeroepen tot Obama's oorlog. Waar de nieuwe president nog één keer 21.000 man troepen naartoe stuurde omdat de rest van de NAVO niet bewoog. Dacht u dat Gates, nog steeds minister van Defensie, dat echt vergeten was? We juichten allemaal bij de verkiezing van Obama en consumeerden gulzig zijn frisse nieuwe buitenlands beleid. We organiseerden enthousiast een grote Afghanistanconferentie in Den Haag waar we Hillary om de hals vielen. Boter bij de vis zullen de Amerikanen vragen: wie bij ons op de thee komt, kan een verzoek verwachten om in Afghanistan te blijven.

Kunnen we een potje breken bij de Ame­ri­kanen? De CRS, onderzoeksbureau van het Ame­ri­kaanse Congres, maakt periodieke rapporten over de prestaties van de NAVO in Afghanistan. Wie ze op elkaar legt en door de tijd vergelijkt, ziet dat Nederland er geleidelijk wel beter vanaf komt, maar om nou te zeggen lyrisch, nee.

Het moet en kan altijd beter. Toen Obama, vlak voor het bezoek van Bal­ken­ende, de laatste versie uit april er nog even bij pakte, kon hij er zo een paar verbeterpuntjes uit halen om JP te kietelen. We zijn nog altijd het landje dat in 2006, toen de NAVO zich er serieus in stortte, aarzelde 'to

have their forces closely associated with U.S. forces in Af­gha­ni­stan', we worden nog steeds aangeduid als het landje dat zich liet gelden als 'the principal proponent of the section of the December 2005 NATO communiqué detailing allied treatment of prisoners in Afghanistan', we blijven het landje dat zich in het Afghanistandebat druk maakte om Abu Ghraib en Guantánamo, en wat moesten de Ame­ri­ka­nen eigenlijk verwachten van een Nederlandse 'popu­lation initially opposed sending forces into a combat operation'?

Goed, de Hol­lan­ders pakten hun taak gaandeweg beter op. De CRS merkt op dat er meer Nederlandse slachtoffers vielen, zij aan zij met Amerikaanse soldaten nog wel: 'A growing number of combat engagements, ­occasionally along with U.S. troops, has occurred since ­late summer 2006, and Dutch forces have suffered casualties.' Maar ja: Nederlanders willen opbouwen in plaats van vechten, wegen aanleggen in plaats van luchtaanvallen uitvoeren, en ze geven hun ontwikkelingsgeld zomaar weg aan de Afghaanse regering, omdat ze denken dat die zó leert wat verantwoordelijk regeren is. Bij al die punten merkt de CRS zuinig op dat dat nobele gedachten zijn, maar dat daarop ook kritiek valt te beluisteren. Geen 'reconstruction without security', en 'some U.S. officials believe that the Dutch practice of providing assistance funds directly to the Afghan government has led to the money being spent on other governmental purposes or landing in the pockets of corrupt Afghan officials' - het is een zin die maar niet geschrapt wil worden uit alle opeenvolgende rapportages. Goed hoor, die Canadese en Nederlandse bijdrage, maar jammer dat ze nu al zeggen weg te gaan in 2010: 'The decision by Canada and the Netherlands, however, to begin withdrawing troops from Afghanistan by 2010 could become a campaign issue for Brown in the run up to the 2010 elections in Britain'.

Dat zijn Obama-vragen waar Balkenende thuis op heeft geoefend, met als slotvraag: JP, willen jullie s.v.p. in Afghanistan blijven?

Amerika is de vragende partij. Het domste wat je de Nederlandse regering kunt adviseren - sommige 'Amerika-deskundigen' deden dat aan de vooravond van ­Bal­ken­en­des bezoek - is om zelf met een tegenagenda te komen. Zo dook daar ineens het advies op dat Den Haag intrekking van de The Hague Invasion Act zou moeten eisen: de idiote Bush-wet die de VS het 'recht' gaf om Ame­ri­kaan­se verdachten die voor het Internationale Strafhof zouden worden gesleept desnoods door Amerikaanse mariniers van het strand in Scheveningen te laten plukken en een veilige

aftocht naar Amerika te bieden. Dacht iemand werkelijk dat de Amerikaanse regering tot zoiets in staat is? Zijn wij in Uruzgan om de genade van Obama af te smeken voor de krankzinnigheden van zijn voorganger Bush? Alleen al de suggestie dat er - met Afghanistan op tafel - zoiets te 'vragen' valt, is niet alleen absurd, maar ook slecht voor je onderhandelingspositie. Een Amerikaanse president die op 4 juni in Caïro eenzijdig en plechtig de wereld bezwoer dat 'no system of government can or should be imposed upon one nation by any other' zal zeker geen bondgenoten aanvallen en zou zelfs beledigd kunnen zijn door de link.