Het Europees Parlement (EP) zal nooit in staat zijn om de Nederlandse of ´Europese´ burger te vertegenwoordigen. De opvattingen en belangen van burgers tussen de lidstaten verschillen daarvoor teveel. Ook binnen nationale staten bestaan verschillen, maar die vallen volstrekt in het niet bij de sociale, culturele, economische en politieke verscheidenheid die het Europese continent kenmerkt. Het ´Europese volk´ bestaat niet en van een ´Europees demos´ is ook geen sprake. Hierdoor is vertegenwoordiging van de burger door het EP bij voorbaat een illusie. De Nederlandse noch de ´Europese´ burger wordt door het EP vertegenwoordigd. De praktijk wijst dat ook uit.
Het EP wil alleen maar méér Europa
Het EP is de voornaamste pleitbezorger van ´the ever closer Union´, en pleit in dat kader voortdurend voor een uitbreiding van EU-bevoegdheden. Dit in weerwil van de publieke opinie, die hier volstrekt haaks op staat. Door groepsdenken is het EP gevangene van de eigen dogma´s en is men losgekoppeld van de realiteit en de burger. Het Europees Parlement is in de praktijk vooral een EU-vertegenwoordiging, in plaats van de volksvertegenwoordiging die het zou moeten zijn. Het EP is hiermee één van de voornaamste oorzaken van het democratische deficit in Europa. Democratische legitimiteit kan enkel worden hersteld door het Europees Parlement af te schaffen. Hiermee vloeit de democratische controle terug naar het niveau van de nationale parlementen die zijn ingebed in historisch gegroeide nationale democratische tradities.
Het gat tussen burger en politieke elite
Het is niet enkel het Europees Parlement dat de legitimiteit van besluitvorming in de weg staat. Ook de veronachtzaming van ´input´ democratie, d.w.z. besluitvorming door de bevolking zelf, kan de democratische legitimiteit van besluitvorming ondermijnen. De politieke elite verschuilt zich vooral achter het concept van de representatieve democratie, waar besluiten louter worden genomen voor de bevolking (´output´ democratie). De stem van een kiezer wordt hierbij gereduceerd tot een carte blanche.
Waar deze benadering op heeft uitgedraaid is bekend. Als gevolg ervan is er een enorm gat geslagen tussen de mening van de burger enerzijds en van de politieke elite anderzijds. Tal van opiniepeilingen en in het bijzonder het grondwettelijk referendum hebben deze tekortkoming pijnlijk blootgelegd. Waar 61% van de kiezers in Nederland tegen de Europese grondwet stemde, was slechts 15 % van de volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer tegen. Een kolossaal verschil en dat over een zeer fundamenteel onderwerp.
Europese politieke unie
Wat het bovenstaande democratische tekort nog problematischer maakt, is dat het niet slechts gaat om een meningsverschil over een afgebakende beleidskwestie. Het verschil in opvatting tussen de politieke elite en de kiezer spitst zich toe op de existentiële vraag in welke soort politieke gemeenschap de bevolking in de toekomst plaats zal nemen. Betreft dit Nederland als soevereine nationale staat, of als onderdeel van een federale Europese staat?
Deze centrale vraag is altijd onder de hoed gehouden, omdat Europese samenwerking aan de burger werd gepresenteerd als economische samenwerking, met Europa als markt. Pas met de Europese Grondwet, voortgezet met het verdrag van Lissabon, is voor iedereen duidelijk geworden dat de politieke elite haar zinnen heeft gezet op een volwaardige Europese politieke unie. Oftewel Europa als staat.
De sociale contracttheorie, zoals uiteengezet door politiek filosofen als Locke en Rousseau, stelt dat de instemming van de burger met het soort politieke gemeenschap waarin men plaatsneemt onontbeerlijk is. Alleen wanneer de verhouding tussen burger en bestuur door de burger als zodanig wordt erkend en als legitiem wordt ervaren, kan politiek bestuur als legitiem worden aangemerkt. Met de beslissing om zonder instemming van de bevolking de EU als nieuwe politieke gemeenschap aan de bevolking op te leggen, heeft de politieke elite eenzijdig het sociale contract opengebroken en naar eigen inzicht herschreven. Hiermee heeft men een politieke doodszonde begaan.
Nationale referenda
De EU als supranationale politieke gemeenschap voldoet als gevolg hiervan volstrekt niet aan de voorwaarden die gesteld worden aan een legitieme politieke gemeenschap. De EU heeft geen enkele toekomst, omdat de totstandkoming van de EU niet op legitieme wijze heeft plaatsgevonden. Een tekortkoming die blijvend tot uiting komt in het karakter en de handelswijze van de EU.
Het is daarom essentieel dat de burger zich via referenda direct uitspreekt over Europese samenwerking. De kiezer moet zich uit kunnen spreken over het lidmaatschap van de EU en moet ook worden gehoord bij elke beslissing waarbij nationale bevoegdheden worden overgeheveld naar EU-niveau. Immers, het inleveren van nationale soevereiniteit verandert voorgoed het karakter van de politieke gemeenschap waar de burger deel van uitmaakt. In EU-kader leidt het zelfs tot de opheffing van de nationale soevereine staat. De PVV vindt dit een zeer onverantwoorde ontwikkeling en zal er onder andere hierom voor pleiten dat Nederland de EU verlaat.
Lees meer over het CV van Laurence Stassen op Europa Nu