De historie van Huys Clingendael: de laatste bewoners

In 2023 bestaat Instituut Clingendael 40 jaar! In een speciale serie blikken we met historische foto’s en tekeningen terug op de bijzondere geschiedenis van Landgoed Clingendael en Huys Clingendael, waar het instituut gevestigd is.

Vandaag deel 5.

De laatste bewoners

Vanaf 1952 werd het huis Clingendael bewoond door Henriette Elisabeth Jochems, weduwe van politicus en diplomaat Edgar Frederik Marie Justin baron Michiels van Verduynen. Clingendael was mede in het bezit van de familie Michiels van Verduynen gekomen doordat Ida Cornelia Adriana Maria van Brienen (meer over Van Brienen in deel 2 van deze serie) getrouwd was met de vader van Jochems’ echtgenoot.

In 1954 werd de gemeente Den Haag eigenaar van landgoed Clingendael (ca. 60 hectare) voor ruim anderhalf miljoen gulden. Het park werd voor publiek opengesteld (foto 2), maar de baronesse bleef als huurder in het herenhuis wonen tot aan haar overlijden in 1968. Clingendael kwam vervolgens leeg te staan.

De gemeente wilde het huis daarna een recreatieve bestemming geven. Maar een geschikte huurder kon niet worden gevonden, mede omdat het pand toe was aan een grondige opknapbeurt. Daarom besloot de gemeente in 1975 het huis te restaureren. Maar kort daarna werd het gebouw gekraakt door vijftien jongeren. Zij zagen het liefst dat Clingedael een plek werd met o.a. een biologisch restaurant en een opvanglocatie voor dakloze jongeren en kunstenaars. De wethouder sommeerde de krakers tevergeefs het pand te verlaten. Uiteindelijk besloot de rechter tot ontruiming. Die verliep zonder problemen. Het verhaal wil dat een waakhond nieuw ongewenst bezoek moest voorkomen. Toen een wandelaar aan de rolluiken rammelde kon hij binnen een woest geblaf horen. Een viervoeter zou dus de allerlaatste bewoner van het huis geweest kunnen zijn.

In 1982 was de restauratie voltooid. In datzelfde zelfde jaar fuseerden vijf kleinere instituten die actief waren op het gebied van internationale betrekkingen tot Instituut Clingendael. In 1983 trok Clingendael in het pand en opende zijn deuren.