Introductie

Het vorige onderdeel van dit rapport poogde de aard van de huidige MAGA-coalitie in kaart te brengen. Wat daarbij opviel was de interne diversiteit van de coalitie, boven op een gedeelde ideologische fundering. Het huidige onderdeel probeert enkele toekomstrichtingen van de beweging te duiden. Belangwekkend is namelijk niet alleen hoe MAGA er nu uitziet, maar ook hoe MAGA er in de toekomst uit kan zien.

De eerste stap is het voorstelbaar maken van verschillende toekomstige ideologische gezichten van MAGA: welke stromingen kunnen de boventoon voeren? Deze voorstelbare toekomsten van MAGA leiden tot een analyse van de wijze waarop ze de Nederlandse nationale veiligheid kunnen raken.

Voorstelbare toekomsten van MAGA

Voor de selectie en analyse van prikkelende en (beleids)relevante toekomstverkenningen is in november 2025 een expertsessie gehouden op Instituut Clingendael. De experts werden gevraagd (a) welke ideologische (machts)verschuivingen hebben al plaatsgevonden binnen de MAGA-beweging en (b) welke combinatie van MAGA-stromingen het meest zorgelijk lijkt met het oog op de Nederlandse nationale veiligheid? Vraag (a) had als doel om de plausibiliteit van toekomstige verschuivingen te staven: indien de experts een stabiel ideologisch mengsel zouden zien, of onbetwiste dominantie van één of meerdere stromingen, is het minder waarschijnlijk dat andere stromingen in de toekomst de overhand krijgen. Vraag (b) had als doel om te identificeren waar de grootste impact voor Nederland van toekomstige machtsverschuivingen binnen MAGA zou kunnen zitten.

Op basis van de antwoorden op vraag (a) kon al snel worden geconcludeerd dat MAGA een volatiele ideologische beweging is, met een voortdurende eb en vloed van toonaangevende stemmen (deels door de ideologische flexibiliteit van boegbeeld Donald Trump), zodat alle zes stromingen in principe een reële kans hebben om op enig moment dominant te worden.

In hun antwoorden op vraag (b) lichtten de experts twee ideologische toekomsten van MAGA uit als bijzonder impactvol. Een derde mogelijkheid werd door het onderzoeksteam zelf aangedragen als dark horse-scenario: een mogelijke toekomst die goed voorstelbaar is, terwijl deze gemakkelijk over het hoofd wordt gezien in risicobeoordelingen. Deze drie mogelijke toekomstige invullingen van MAGA zijn:

Toekomstverkenning 1: Economisch populisme voert de boventoon (dark horse).
Toekomstverkenning 2: Een combinatie van tech-libertarisme & anti-institutionalisme voert de boventoon.
Toekomstverkenning 3: Een combinatie van alt-right & invloedssfeer-interventionisme voert de boventoon.

Hieronder worden deze drie mogelijkheden toegelicht. Eerst wordt vanuit het onderzoeks­team zelf een korte analyse gegeven van de mate van plausibiliteit dat de desbetreffende (combinatie van) stroming(en) dominant wordt in de toekomst. Daarna worden enkele zorgen en punten van aandacht rondom de impact op de Nederlandse nationale veiligheid besproken. Deze laatste zijn vooral gebaseerd op de uitkomsten van de expertsessie.

Drie zaken dienen hierbij in het achterhoofd gehouden te worden. Ten eerste: andere toekomstverkenningen van MAGA zijn uiteraard voorstelbaar. De hier behandelde opties zijn niet de enige mogelijke toekomsten van en combinaties binnen deze beweging. Ten tweede: de toekomstverkenningen sluiten elkaar geenszins uit. Zij bieden vooral verschillende lenzen voor de analyse van politieke dynamieken en hun geopolitieke effecten. Net zoals – en doordat – de stromingen deels overlappen, kunnen de toekomstverkenningen ook deels overlappen. Ten derde: het is niet gezegd dat MAGA de toekomst van de VS gaat bepalen. Andere politieke toekomsten van de VS zijn voorstelbaar (maar op dit moment niet waarschijnlijker). Onderstaande beperkt zich slechts tot de vraag: als MAGA dominant blijft, hoe kan haar toekomst er dan uitzien en hoe zou die toekomst de Nederlandse nationale veiligheid kunnen raken?

Toekomstverkenning 1:
True and Blue MAGA
(economisch populisme)

Plausibiliteit

Is het plausibel dat MAGA in de toekomst ‘blauw’ kleurt – dat wil zeggen, zich vooral of helemaal gaat toeleggen op de compromisloze behartiging van de belangen van de Amerikaanse arbeidersklasse (blue-collar workers)? We zien op dit moment dat het vooral de lagere inkomens zijn die te maken krijgen met gebroken beloftes en nadelige gevolgen van het Trump-beleid. Zo worden verarmde, agrarische gemeenschappen in de Amerikaanse binnenlanden bijzonder hard getroffen door zowel Trumps handelsbeleid als de bezuinigingen op de gezondheidszorg van Trumps zogenaamde One Big Beautiful Bill Act.[23] Dit laatste wetsstuk is door The Atlantic zelfs geduid als de ‘grootste welvaartsoverdracht van arm naar rijk in de Amerikaanse geschiedenis.’[24]

Toch behoort een economisch-populistische invulling van MAGA wel degelijk tot de set mogelijke toekomsten van de beweging. Ten eerste schuilt de potentie van deze stroming in de ideologische invloed van drie toonaangevende figuren: JD Vance, Stephen Bannon en Tucker Carlson. Alle drie hebben dezelfde zeldzame eigenschap binnen de MAGA-beweging: zij hebben een eigen trouwe achterban en daarmee een machtsbasis die onafhankelijk is van Donald Trumps goed- of afkeuring (of aanwezigheid). Alle drie hebben hun publieke carrière opgebouwd met doorwrochte pleidooien voor economische gerechtigheid voor de arbeidersklasse – vaak gepaard aan de roep om vergelding voor de hoogmoed van een ‘globalistische,’ zelfzuchtige elite.[25] JD Vance wordt onder Republikeinse stemmers gezien als de meest logische opvolger van Donald Trump als er verkiezingen zouden worden gehouden en Trump geen nieuwe termijn in 2028 ambieert.[26] Vance geeft nu al aan de markt vooral te beschouwen als een politiek ‘instrument’ om sociaalmaatschappelijke doelen te bereiken.[27] Als Vance, Bannon en Carlson de toekomst van MAGA domineren – drie heren zonder omvangrijke zakenbelangen, zoals Trump die heeft – hoeveel invloed zal Wall Street dan nog hebben?

Ten tweede is economisch populisme – de afrekening met een zelfzuchtige bovenklasse ‍– één van de weinige politieke domeinen waar MAGA nog enige steun kan verwachten van de linkervleugel van de Democratische Partij. In 2023 sloegen MAGA-gelieerde en Democratische Congresleden bijvoorbeeld de handen ineen voor een wetsvoorstel om politieke fraude op de aandelenbeurs aan te pakken. In 2025 nam dezelfde coalitie van radicaalrechts en democratisch links het voortouw in het afdwingen van de publicatie van het gehele Epstein-dossier. Lina Khan, het gezicht van Bidens doortastende antitrustbeleid, is één van de persoonlijke helden van Stephen Bannon.[28] Op deze manier kan een economisch-populistische invulling van MAGA op politiek en electoraal gebied verrassend levensvatbaar blijken. De vraag is of andere stromingen zullen meeverhuizen naar het centrum van de MAGA-macht en welke dat dan zijn. Een combinatie van economisch populisme en christelijk nationalisme ligt dan voor de hand (zie Tucker Carlson en Josh Hawley), net als een combinatie van economisch populisme en alt-right (zie Stephen Bannon en Nick Fuentes). JD Vance probeert tot op heden alle stromingen in zijn eigen persoon te verenigen maar loopt nu al tegen de grenzen van die balanceer-act aan.[29] De linkervleugel van de Democratische Partij zal met sommige van deze combinaties makkelijker aansluiting kunnen vinden dan met andere.

Het is kortom goed voorstelbaar dat economisch populisme in de toekomst een dominante(re) positie binnen MAGA zal innemen. De eerste tekenen van een economisch-populistisch(er) MAGA-beleid in 2026 – een verkiezingsjaar – zijn al zichtbaar in door het Witte Huis aangekondigde beperkingen van de krediet- en vastgoedsector.[30] Als deze krachten binnen de coalitie sterker worden, zou men bijvoorbeeld kunnen denken aan een interne revolte binnen de beweging tegen de voorkeursbehandeling die miljardairs en grote bedrijven genieten.

Impact

Tijdens de expertsessie werden de volgende zorgen over de gevolgen voor Nederland van dit toekomstbeeld aangestipt:

Het Amerikaanse binnenland kan alleen re-industrialiseren als het productieapparaat van China wordt beteugeld. Daarom zal een economisch-populistische invulling van MAGA waarschijnlijk harder optreden tegen China’s economische positie en de mate waarin bondgenoten nog economische banden met China mogen onderhouden. Dit zal negatieve macro-economische effecten kunnen hebben maar ook directe nadelige gevolgen voor de financiële en economische positie van Nederland, met alle gevolgen voor pensioenfondsen en overheidsbudgetten van dien.

Daarnaast zijn de ideologische pijlen van het economisch populisme van MAGA ook gericht op handelspraktijken van de Europese Unie. Naast confrontatie met China zal deze toekomst van MAGA ook de confrontatie met de EU zoeken, waardoor de economische veiligheid en de internationale (onderhandelings)positie van Nederland verder kan worden aangetast.

Verder is MAGA’s economisch populisme isolationistisch ingesteld op het gebied van buitenlandbeleid. De dominantie van deze oriëntatie kan een versnelde en ingrijpende terugtrekking van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa betekenen. Ook de uitwisseling van (militaire) inlichtingen kan vanuit isolationistische motieven verder worden stopgezet.

Economische veiligheid is daarnaast een punt van zorg als Nederland in de toekomst te maken krijgt met een economisch-populistische MAGA die de Amerikaanse arbeider volledig op nummer één zet terwijl Europa nog in een positie van sterke afhankelijkheid verkeert. Een economisch-populistisch MAGA kan in het uiterste geval inzetten op de gedwongen overname van strategisch onmisbare bedrijven of de uitbating van productieketens in Europa door Amerikaanse partijen, waarbij uitsluitend Amerikaanse werknemers worden ingezet en de output grotendeels naar de VS wordt geëxporteerd (zoals in het Chinese model).

Toekomstverkenning 2:
Tech-soevereinen
(tech-libertarisme & anti‍-‍institutionalisme)

Plausibiliteit

Ligt de combinatie van tech-libertarisme en anti-institutionalisme voor de hand? Er is een aantal redenen waarom deze twee stromingen goed op elkaar aansluiten. Op ideologisch gebied zijn beide stromingen in essentie een uitwerking van hetzelfde libertarische uitgangspunt: de staat is in beide stromingen een obstakel dat de kernwaarde van individuele vrijheid in de weg staat. Beide stromingen stellen daarom de vrijheid van meningsuiting centraal, zoeken de oplossing deels in alternatieve digitale platforms en sociale media, en prijzen dwarsdenken en controverse als vormen van individuele zelfontplooiing.

Beide stromingen vertonen, bovendien, een neiging naar enclavevorming. Tech-ondernemers beginnen startups die experimenteren met verschillende vormen van onttrekking aan de bestaande sociaalmaatschappelijke structuren. Zo heeft de ondernemer Dryden Brown met financiële en politieke ruggensteun van Peter Thiel de mogelijkheid onderzocht om op Groenland een alternatieve, tech-libertarische samenleving te stichten. Andere gemeenschappen, zoals het eilandstaatje Próspero (Honduras), proberen een juridische uitzonderingspositie binnen andere grondwettelijke structuren te verwerven.[31] Het fundamentele wantrouwen richting de overheid en de keerzijde hiervan, het streven naar een pure, vrije utopische samenleving, hebben deze tech-ondernemers gemeen met het radicale anti-institutionele deel van de MAGA-beweging. Dat is de stroming die zich toelegt op de ontmaskering van een wereldomspannende kwaadaardige pedofiele en satanische elite, geholpen door de deep state, waarvan Jeffrey Epstein de spil zou zijn geweest.

Ligt het voor de hand dat deze combinatie ook dominant wordt binnen de MAGA-beweging? In het eerste jaar van Trumps huidige presidentiële termijn heeft het tech-libertarisme veel –‍ zo niet alles ‍– gekregen waar het om vroeg. Bij de inauguratie viel op dat de voorste rij vooral werd bezet door techreuzen zoals Elon Musk, Jeff Bezos, Sundar Pichai en Mark Zuckerberg. Onder aanvoering van David Sacks, de AI czar van de regering, zijn cryptovaluta en AI-bedrijven gedereguleerd. Jensen Huang, de CEO van Nvidia, lijkt de strategische inslag van Washington te hebben bepaald toen het AI Action Plan zijn voorgestelde aanpak overnam: de assertieve export van de gehele AI-stack naar bondgenoten, inclusief hardware, in plaats van Amerikaanse software op lokale apparaten te laten draaien. In de onlangs verschenen NSS neemt de techwedloop een zeer prominente plek in binnen het narratief over de Amerikaanse grootsheid.[32]

Daar staat tegenover dat tech-libertarisme impopulair is bij andere invloedrijke stromingen binnen MAGA. Tech-ondernemers zijn bijvoorbeeld gemiddeld genomen progressief als het op seksuele geaardheid of drugslegalisering aankomt, hetgeen slecht strookt met de overtuigingen van christelijk-nationalistisch MAGA. Techmiljardairs zijn meestal fervente tegenstanders van vakbonden, hetgeen in slechte aarde valt bij het economisch-populistische ‘Blue MAGA’-gedeelte van de coalitie. In bredere zin wordt het evangelie van het tech-libertarisme verkondigd door een relatief kleine groep van (gemiddeld) zeer rijke Amerikanen: het is voor een belangrijk gedeelte een filosofie van en voor een specifieke elite, niet een brede bevolkingsgroep. Op deze manier is tech-libertarisme op electoraal en ideologisch gebied een kwetsbaar element van de beweging.

Anti-institutionalisme daarentegen lijkt momenteel één van de minst vertegenwoordigde stromingen in het Witte Huis. Er zijn enkele uitdragers van het QAnon-complotdenken benoemd op belangrijke posities, en een prominent politiek kopstuk van MAGA, Marjorie Taylor Greene, was bereid om Trumps toorn te trotseren omwille van de publicatie van het Epstein-dossier. Toch stelt Trump zich opvallend terughoudend op richting deze onderstroom binnen de MAGA-beweging. Marjorie Taylor Greene en Elon Musk zijn niet voor niets de twee MAGA-prominenten die het veld hebben moeten ruimen na een directe aanvaring met de president vanwege hun opstelling in het Epstein-dossier. De slepende affaire rondom Epstein lijkt het eerste moment dat Donald Trump politiek echt kwetsbaar werd en zelfs de controle over zijn eigen beweging dreigde te verliezen.[33] Er lijkt dus sprake van een mismatch tussen de huidige opstelling van het MAGA-gezag in Washington en de sentimenten van de achterban. Daarom is het goed mogelijk dat anti-institutionalisme in de toekomst een grotere rol gaat spelen dan in het heden. Deels ook vanwege de eerdergenoemde overeenstemming tussen uiterst conservatieve krachten en de linkervleugel van de Democratische Partij binnen het bestaande politieke krachtenveld op dit punt, net als bij het economisch populisme (zie boven).

De dominantie van de combinatie van tech-libertarisme en anti-institutionalisme in MAGA is weliswaar niet de meest waarschijnlijke toekomst van de beweging, maar nog steeds goed voorstelbaar. Als tech-libertarisme zijn exceptionele machtspositie vasthoudt, is anti-institutionalisme in ieder geval een natuurlijke bondgenoot.

Impact

Tijdens de expertsessie werden de volgende zorgen over de gevolgen voor Nederland van dit toekomstbeeld aangestipt:

Nederland kent momenteel enkele tienduizenden soevereinen.[34] Dit zijn individuen die zichzelf buiten de maatschappelijke orde plaatsen, waarbij sommigen bereid zijn over te gaan tot gewapend verzet tegen een kwaadaardige elite of omverwerping van het bestaande systeem. Zij worden online geïnspireerd door libertarische ideeën over het natuurrecht en vinden elkaar in (al dan niet alternatieve) sociale media platforms en chatgroepen.[35] Zij vormen daarmee een ideaal doelwit voor beïnvloedingscampagnes vanuit een libertarische alliantie van tech-ondernemers en anti-institutionelen op posities van de Amerikaanse staatsmacht. Op dit moment worden sociale media al gebruikt om inspiratie uit verschillende buitenlandse anti-institutionele bewegingen te halen.

Ook onder Nederlandse anti-institutionelen of soevereinen kan een wens ontstaan naar een terugtrekking in een alternatieve samenleving. Het is voorstelbaar dat een alliantie van techmiljardairs en Amerikaanse anti-institutionelen pogingen van Europese of Nederlandse burgers om zich formeel af te scheiden van de samenleving in een eigen enclave actief gaat ondersteunen met juridische en/of financiële middelen.

Amerikaanse techreuzen ondervinden last van Europese pogingen om hun bedrijven te reguleren. Door hun controle over sociale media is het voorstelbaar dat zij complottheorieën over Europese en/of Nederlandse bestuurders en politici bevorderen via de algoritmes van hun platforms om op die manier druk op beleidsvorming uit te oefenen. Tech-ondernemers kunnen ook actief desinformatie en complottheorieën verspreiden over bepaalde wetgevingsinitiatieven, zoals de Digital Services Act, wanneer deze hun belangen zou schaden.

In bredere zin zien we dat MAGA-discoursen dicht bij de macht in Washington snel soortgelijke discoursen in Europa versterken. Als anti-institutionalisme leidend wordt in MAGA, heeft dat een versterkende werking op een breed scala aan complottheorieën die in Nederland circuleren.[36]

Het insisteren van de tech-libertariërs op gebrek aan moderatie op sociale media platformen zorgt ervoor dat extreme denkbeelden sterk worden uitvergroot in het online én offline publieke debat. Polarisatie neemt sterk toe en leidt tot een ingrijpende verstoring van de openbare orde.

De impopulariteit van de ideeën van de tech-libertariërs onder zowel de Amerikaanse als de Nederlandse bevolking vormt een zwakte voor de hier besproken coalitie.[37] Wanneer tech-libertarische ideeën in de beeldvorming de boventoon gaan voeren kan dat het succes van de activiteiten vanuit MAGA in Nederland verminderen.

Toekomstverkenning 3:
De Amerikaanse Adelaar
(alt-right & invloedssfeer-interventionisme)

Plausibiliteit

Is deze combinatie plausibel? Ideologisch gezien vormen de alt-right en het invloedssfeer-interventionisme een natuurlijk koppel. Militair interventionisme en de raciale en fascistische ideeën die gangbaar zijn in de alt-right zijn verschillend; niet elke militaire actie in naam van de Amerikaanse grootsheid en invloedssfeer heeft een wit-nationalistisch of fascistisch karakter. Wel hebben uitvergrote expressies van militair interventionisme in het verleden gemakkelijk een arbitrair recht-van-de-sterkste-gezicht gekregen. Als extreme uitingen van militair chauvinisme bovendien gevoed worden door verbitterde gevoelens van vernedering of intern verraad (zoals in Trumps presidentiële speech over American carnage of zijn reactie op de protesten tegen ICE-optreden in Minneapolis) en met noties van een externe zondebok (zoals het narratief over migratie en de Europese zwakte dat uit de NSS spreekt)[38], kan de uitkomst een pathologische vorm van nationale militaire assertiviteit betekenen. Ook zijn er weinig fundamenteel onverenigbare standpunten tussen de twee stromingen, maar wel enkele significante ideologische raakvlakken. Delen van de alt-right-achterban zijn weinig enthousiast voor buitenlands interventionisme. Toch hebben prominente MAGA-vertegenwoordigers met gezag binnen de alt-right – zoals Stephen Bannon en Nick Fuentes – zich positief uitgelaten over het Amerikaanse optreden in Venezuela en ook over eventueel toekomstig optreden in Groenland en Canada, soms tot de schrik van hun eigen publiek.[39] Er zijn ook ideologische raakvlakken die minder gevoelig liggen: beide MAGA-stromingen gaan het verst van alle in de acceptatie – in sommige gevallen zelfs de verheerlijking – van fysiek geweld en in de steun voor een rücksichtslos grens- en deportatiebeleid.

Ten tweede: is het plausibel dat deze combinatie ook daadwerkelijk dominant wordt binnen de MAGA-beweging? Invloedssfeer-interventionisme vertoont, vanwege zijn oorsprong in het ‘neoconservatisme’ van weleer, de grootste continuïteit binnen de Republikeinse Partij en geniet daardoor het sterkste voordeel van de zittende macht binnen de Amerikaanse conservatieve politiek van alle stromingen. In de Trump-II-regering is deze oriëntatie bovendien nu al dominant. Zowel het State Department (ministerie van Buitenlandse Zaken) als de recentelijk omgedoopte War Department (het voormalige ministerie van Defensie) staan momenteel onder invloed van een havikachtige, interventionistische politiek.

Ook de alt-right heeft potentie binnen MAGA, los van de vraag in welke mate deze oriëntatie nu al in beleidskringen wordt vertegenwoordigd. De alt-right vertoont namelijk een sterke opwaartse beweging. Op 28 oktober 2025 hield de uiterst invloedrijke politieke commentator Tucker Carlson een sympathiserend interview met de neonazistische activist Nick Fuentes. Toen het interview stuitte op maatschappelijke verontwaardiging, verklaarden verschillende gezagdragers binnen de MAGA-beweging zich solidair met Carlsons keuze. Kevin Roberts, de president van de Heritage Foundation, Donald Trump en diens zoon Donald Trump Jr. en JD Vance steunden alle vier Carlsons beslissing om een antisemitische complotdenker en Holocaustontkenner een miljoenenpodium te bieden. Hierdoor zijn in de tijdspanne van enkele weken zelfs de meest extreme ideeën binnen de MAGA-coalitie genormaliseerd.[40] De normalisatie van de grimmigste ideeën binnen de coalitie schuilt echter niet alleen in het tolereren van extreme denkers. Ook in de eigen communicatie levert het Witte Huis een actieve bijdrage aan het normalisatieproces: in reactie op de confrontatie over Groenland deelt het Witte Huis op X een meme (‘Which Way, Greenland Man?’) die verwijst naar het wit-nationalistische en antisemitische boek Which Way Western Man? van William Hayley Simpson uit 1978.[41]

Volgens schattingen van een gezaghebbende conservatieve politieke analist bestaat op het moment van schrijven 30 tot 40% van Republikeinse beleidsmedewerkers onder de 30 jaar uit aanhangers van het neonazistische gedachtegoed van Fuentes (al schat een andere ingewijde het aantal lager in).[42] Wat het werkelijke aantal ook is – Fuentes vertegenwoordigt slechts één van de kampen binnen het alt-right-gedeelte van MAGA, waardoor het totaalpercentage van jonge alt-righters binnen MAGA hoe dan ook hoger ligt dan het percentage Fuentes-aanhangers (ook wel ‘Groypers’ genoemd).

Dit beeld van serieuze en groeiende invloed van alt-right-ideeën in Washington wordt anekdotisch bevestigd door een reeks uitgelekte chatberichten van de jeugdafdeling van de Republikeinse Partij, waarin met waardering over Adolf Hitler en de gaskamer wordt gesproken.[43] Bovendien lijkt zulk gedachtegoed in Washington momenteel geen nadelige professionele gevolgen te hebben voor de individuen die het uitdragen.[44] Nathan Levine, een invloedrijke conservatieve blogger die ervoor pleit dat het Westen in het reine komt met zijn naziverleden (en daarbij stelt dat dit revisionisme nog wel eens gepaard zou kunnen gaan met ‘conflict, gevaar en oorlog’), wordt een positie aangeboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken.[45] Paul Ingrassia krijgt een belangrijke functie aangeboden binnen de General Administration Services kort na het uitlekken van sms-berichten waarin hij verkondigt ‘nazitendensen’ te hebben.[46] Zowel conservatieve als niet-conservatieve stemmen constateren ten slotte al sinds Trumps eerste termijn dat alt-right de ideeënstrijd binnen conservatief Amerika gestaag aan het winnen is.[47]

Er zijn, kortom, sterke signalen dat de combinatie van alt-right en invloedssfeer-interventionisme in de toekomst dominant kan worden binnen de MAGA-beweging.

Impact

Tijdens de expertsessie werden de volgende zorgen over de gevolgen voor Nederland van dit toekomstscenario aangestipt:

Washington zou in dit scenario druk kunnen gaan uitoefenen op de Europese of Nederlandse rechtsorde door bijvoorbeeld:

Pro bono juridische hulp te bieden aan Europese of Nederlandse rechts-extremistische en -terroristische verdachten, waardoor het juridische speelveld ongelijk wordt gemaakt.

Druk op Europese of Nederlandse rechters uit te oefenen via financiële sancties op individuele rechters, visumverboden tegen zulke rechters en lastercampagnes op sociale media.

Technologische afhankelijkheden uit te buiten om nationalistische en discriminerende beleidskeuzes af te dwingen.

Sommige wit-nationalistische ideeën kunnen op significante steun rekenen onder delen van de Nederlandse bevolking, vooral als deze ideeën verbonden worden met een afwijzing van massamigratie en vrees voor de ondergang van de westerse beschaving (zie Deel 2 van deze studie, binnenkort te verschijnen). Daardoor kunnen zulke ideeën relatief makkelijk invloed uitoefenen op het maatschappelijke debat hier.

Een potentiële, eenzijdige focus van het Amerikaanse veiligheidsapparaat op linkse complotten, grenspatrouilles en jihadisme zou spillover-effecten kunnen hebben op de Nederlandse veiligheidssituatie. Blinde vlekken bij een belangrijke veiligheidspartner kunnen leiden tot gebrekkige of onvolledige gezamenlijke kennisvergaring en -opbouw.

De politieke inzet van Trump op het oppakken en deporteren van illegalen, en hard optreden tegen burgerprotesten hieromtrent, heeft vergaande gevolgen voor het werk van grenswachten, politie en zelfs de krijgsmacht in de VS. De scherpe kritiek van MAGA op het Europese migratiebeleid, inclusief het uitreiken naar bijvoorbeeld de AfD in Duitsland, zou kunnen betekenen dat vergelijkbare politieke stromingen in Europa zich in de toekomst gesteund zouden kunnen weten bij een pleidooi voor een vergelijkbare gemilitariseerde inzet van de politie en strijdkrachten om illegalen op te pakken en te deporteren.

Als Hollywood op enig moment overgaat op een wit-nationalistische of chauvinistische artistieke identiteit (voor de eerste tekenen daarvan, zie Deel 3 van deze studie, later te verschijnen), zou dit de acceptatie onder Nederlanders, die vooral Hollywood-producties consumeren, van onconstitutionele methodes van ordehandhaving op de langere termijn kunnen vergroten.

Slotreflecties

In dit deel van de studie zijn twee mogelijkheden geschetst voor de toekomst van de MAGA-beweging die op een verschillende manier beide high probability/high impact zijn: een economisch-populistisch MAGA en een alt-right, invloedssfeer-interventionistisch MAGA. Een door tech-libertarisme en anti-institutionalisme gestuurd MAGA is weliswaar high impact maar wordt in dit onderzoek minder waarschijnlijk geacht.

De ideologische toekomst van MAGA is onzeker, net als de politieke toekomst van MAGA binnen het Amerikaanse bestel. De schematische verkenningen in dit onderdeel van het rapport zijn geenszins bedoeld als voorspellingen. Voor een completer beeld van de mogelijke toekomsten van deze beweging, inclusief een meer divers palet aan scenario’s, betere inschatting van relatieve impact en een analyse van de meest plausibele mechanismes waarbij een dergelijke toekomst tot stand zou kunnen komen, is meer foresight-onderzoek nodig. Ondanks het preliminaire karakter van bovenstaande reflecties is er echter reden tot zorg over de snelle evolutie van deze beweging. Stemmen die voorheen vooral in de marges van het Amerikaanse conservatisme opereerden, maken momenteel een snelle opmars naar het centrum van de aandacht en de macht.

MAGA’s revolte tegen de poortwachters van het fatsoen heeft het publieke debat in de VS volledig opengebroken. Dat heeft een emanciperende werking voor sommigen, maar brengt ook grote risico’s met zich mee. Als er geen taboes meer zijn, als elke vorm van interne censuur en gatekeeping in de conservatieve beweging kan worden afgedaan als een heropleving van liberaal-progressieve tirannie, en als de meest radicale stemmen een structureel voordeel genieten via algoritmen en digitale sensatiezucht – waar eindigt deze beweging dan? Met welk Amerika krijgt Nederland te maken?

Charlotte Howard, ‘Checks and Balances Newsletter: Rural America reckons with Donald Trump,’ The Economist, 25 oktober 2025.
Jonathan Chait, ‘The Largest Upward Transfer of Wealth in American History,’ The Atlantic, 22 mei 2025.
Zie JD Vance, Hillbilly Elegy: A Memoir of a Family and Culture in Crisis (2016); JD Vance, ‘End the Globalization Gravy Train,’ The American Mind, 21 april 2020; Louis Nelson, ‘Steve Bannon Hails Trump's 'Economic Nationalist' Agenda,’ Politico, 18 november 2016; Tucker Carlson, Ship of Fools: How a Selfish Ruling Class Is Bringing America to the Brink of Revolution (2018).
Ross Douthat en JD Vance, ‘JD Vance on His Faith and Trump’s Most Controversial Policies,’ Interesting Times podcast, 21 mei 2025.
Maggie Severns & Stephen Bannon, ‘Steve Bannon on Trump’s Executive Orders, Musk’s DOGE and RFK Jr.,’ The Wall Street Journal, 6 februari 2025.
Zie bijvoorbeeld Andrew Lapin, ‘JD Vance Sidesteps College Student’s Antisemitic Question While Defending Trump’s Israel Stance,’ The Jerusalem Post, 31 oktober 2025.
James Fontanella-Khan et al., ‘‘Maga Has Gone Maoist’: Corporate America Reels as Trump Turns Interventionist,’ Financial Times, 16 januari 2026.
Hannah Murphy, ‘Tech Elites are starting their own for-profit cities,’ Financial Times, 7 december 2025.
Zie bijvoorbeeld White House, ‘National Security Strategy of the United States of America,’ pp. 3-5.
NCTV, ‘Soevereinenbeweging ondermijnt democratische rechtsorde,’ nieuwsbericht, 9 april 2024.
AIVD, Nationale Politie en NCTV, Met de Rug naar de Samenleving: Een Analyse van de Soevereinenbeweging in Nederland, april 2024, pp. 9-10, 16-17, 19.
Zie ook Gerben Bakker en Jesse Kommandeur, Complot in Context, HCSS Focus, december 2025.
Zie voor meer context Deel 2 van deze publicatieserie.
Will Sommer & Andrew Egger, ‘MAGA Influencers Cheered Trump’s Venezuela War…’ The Bulwark, 6 januari 2026; Stephen Bannon, ‘Episode 5049: President Trump Sets His Sights On Greenland,’ War Room, 7 januari 2026.
Lisa Kashinsky, ‘Heritage President Backs Tucker Carlson After Interview with Holocaust-Denier Nick Fuentes,’ Politico, 30 oktober 2025; Chris Cameron, ‘Trump Defends Tucker Carlson After Nick Fuentes Interview,’ The New York Times, 16 november 2025; Isaac Shorr, ‘Donald Trump Jr. Blames Tucker Carlson-Nick Fuentes Uproar on Neocons,’ Mediaite, 1 december 2025; Caroline Vakil, ‘Vance Rejects ‘ Purity Tests ’ amid GOP Tensions over Bigotry, Conspiracies,’ The Hill, 22 december 2025.
Ben Makuch, ‘White House Post Nods to Racist, Far-Right Subculture, Extremism Expert Says,’ The Guardian, 14 januari 2026; Jason Abbruzzese, ‘Some Trump Administration Social Media Posts Mirror Extremist Rhetoric,’ NBC News, 17 januari 2026.
Rod Dreher, ‘J.D. Vance versus the Groypers,’ The Free Press, 12 november 2025; Emily Jashinsky, ‘Are 30-40% of Conservative Gen Z Staffers Really Groypers?’ UnHerd, 13 november 2025.
Jason Beeferman, ‘‘I Love Hitler’: NY GOP Caught Up in Racist Chats,’ Politico, 14 oktober 2025.
Chantelle Lee, ‘White House Shrugs Off Leaked Chats from Young Republicans Praising Hitler,’ Time Magazine, 16 oktober 2025.
NS Lyons [Nathan Levine], ‘American Strong Gods,’ The Upheaval, 13 februari 2025; Max Mitchell, ‘NS Lyons Joins US State Department,’ UnHerd, 16 juni 2025.
Jacob Kornbluh, ‘Paul Ingrassia Promoted at GSA after ‘Nazi Streak’ Text Scandal,’ The Forward, 3 december 2025.
Zie Michael Anton, ‘Are the Kids Al(t)right?’ The Claremont Review of Books, 2019; Ben Schreckinger, ‘The Alt-Right Manifesto That Has Trumpworld Talking,’ Politico, 23 augustus 2019; Bryan Garstens hartenkreet tijdens de jaarlijkse conferentie van LeFrak Forum: ‘Lorraine Pangle, Diana Schaub, Matthew Rose: "Liberalism and/or Civic Virtue",’ The LeFrak Forum at Michigan State University (YouTube video), 1:03:50-1:06:47, 30 april 2022; Graeme Wood, ‘How Bronze Age Pervert Charmed the Far Right,’ The Atlantic, 3 augustus 2023.