Alerts
4 June 2025

Europa tussen Trumps Amerika en Poetins Rusland

©Clingendael
In het kort
  • Twee kernzekerheden in het Europese veiligheidsbeleid zijn in korte tijd onzeker geworden: het blijvende Amerikaanse bondgenootschap en de blijvende geopolitieke tegenstellingen tussen Rusland en de VS
  • Nederland moet nu inspelen op snelle geopolitieke veranderingen; scenariodenken biedt daarbij houvast
  • Vier scenario’s schetsen mogelijke toekomsten van de trans-Atlantische en Amerikaans-Russische betrekkingen, en bieden perspectief in een tijd van geopolitieke verandering

Vier voorstelbare toekomsten waarop Nederland nu (en niet later) moet anticiperen

 

De eerste honderd dagen van de tweede presidentstermijn van Donald Trump waren uitermate turbulent. Het geopolitieke changement waar Instituut Clingendael in de Strategische Monitor aandacht voor vraagt, tekende zich zeer snel af – met name het eerste scenario, “Trad Powers,” waarin de Verenigde Staten en Rusland toenadering tot elkaar zoeken. Dit heeft het denken in Nederland en Europa over de wijze waarop de VS zich tot het Europese continent verhoudt flink op zijn kop gezet.

De afgelopen jaren waren de volgende twee aannames leidend in het Nederlandse bestuurlijke en publieke debat: 1. De VS is een betrouwbare en gecommitteerde partner van Europa; 2. Rusland en de VS staan geopolitiek lijnrecht tegenover elkaar. De ontwikkelingen in het eerste maanden van 2025 leggen bloot dat deze aannames minder zeker zijn dan velen lang veronderstelden. Beide aannames – of “relatieve zekerheden” – zijn getransformeerd in hedendaagse onzekerheden. Dit is het gevolg van een dubbele geopolitieke schok.

Lees Alert.

Authors

Programme Lead Strategic Foresight and Intelligence / Senior Research Fellow