In zijn toespraak State of the Union 2012 pleit de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, voor een nieuwe koers en een nieuwe manier van denken voor Europa. Met dit opiniestuk wil Barroso zijn argumenten toelichten en de lezers van euforum.nl oproepen tot een reactie.
De crisis wordt in Europa nog steeds op grote schaal gevoeld. Hoewel we belangrijke beslissingen hebben genomen, hebben we de burgers, de markten en onze internationale partners nog niet kunnen overtuigen. Er wordt nog steeds aan getwijfeld of sommige landen hervormingsbereid genoeg zijn en of andere landen genoeg solidariteit aan de dag willen leggen om de euro en het Europese project onomkeerbaar te maken.
Europa moet zijn bakens verzetten. Europa moet een nieuwe weg inslaan.
In Europa betekent dit eerst en vooral dat we aanvaarden dat we allemaal in hetzelfde schuitje zitten. We moeten de handen ineenslaan om de omvang en efficiëntie te bereiken die wij nodig hebben om een mondiale speler te zijn en onze waarden te behouden in een veranderende wereld. Wij hebben een doorslaggevend aanpak voor Europa nodig. Wij mogen er geen twijfel over laten bestaan dat wij vastbesloten zijn om samen hervormingen door te voeren. Deze aanpak vereist dat een hechte economische unie wordt voltooid, gebaseerd op een politieke unie.
Ten eerste hebben wij groei nodig. Op nationaal niveau betekent dit dat structurele hervormingen moeten worden doorgevoerd die al decennia lang zijn uitgesteld, dat gevestigde belangen worden aangepakt en dat de arbeidsmarkt wordt hervormd, zodat zekerheid en flexibiliteit met elkaar in evenwicht zijn. Op Europees niveau moeten wij doortastender zijn wat het wegnemen van belemmeringen betreft, of deze nu van fysieke, economische of digitale aard zijn. En we moeten overeenstemming bereiken over een EU-begroting die de nadruk legt op investeringen, groei en hervormingen.
Deze agenda heeft alleen kans van slagen als hij billijk en rechtvaardig is. In sommige delen van Europa is sprake van een echte sociale noodtoestand. Ik ben het er niet mee eens dat het Europese sociale model dood is. Een effectief sociale-zekerheidsstelsel dat diegenen ondersteunt die hulp behoeven, vormt geen belemmering voor welvaart.
In de hele Europese Unie worden hervormings- en consolidatiemaatregelen doorgevoerd. Er worden gezamenlijke financiële vangnetten opgezet en de Europese Centrale Bank laat er geen twijfel over bestaan dat zij de euro hoe dan ook beschermt. Wat Griekenland betreft, kunnen we dit najaar echt een keerpunt bereiken. Als Griekenland er geen enkele twijfel over laat bestaan dat het wil hervormen en als alle andere landen er geen twijfel over laten bestaan dat zij vastbesloten zijn om Griekenland in de eurozone te houden, dan moet het lukken. Als Griekenland zijn verplichtingen nakomt, moet het als lid van onze familie deel blijven uitmaken van de eurozone.
Onze belangrijkste opgave is de integriteit van de eurozone veilig te stellen. Dit is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de lidstaten en de instellingen van de EU. Alle actoren dienen de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank in acht te nemen.
We moeten de economische en monetaire unie voltooien. We moeten een bankenunie en een begrotingsunie tot stand brengen.
De crisis heeft duidelijk gemaakt dat banken transnationaal zijn geworden, terwijl de regels en het toezicht nationaal zijn gebleven. En toen het fout liep, kreeg de belastingbetaler de rekening gepresenteerd. Deze week hebben we een gemeenschappelijk Europees toezichtsmechanisme voorgesteld: een grote stap vooruit en een opstap naar een bankenunie die het vertrouwen in het toezicht op de banken zal herstellen.
Europa heeft ook een begrotingsunie nodig. De economische besluiten van de ene lidstaat hebben gevolgen voor de andere lidstaten. En dus zullen we op het gebied van economisch beleid nauwer moeten samenwerken, onder toezicht van de Europese Commissie als onafhankelijke Europese autoriteit. De Commissie zal nog dit najaar een blauwdruk met wetgevingsvoorstellen voor een hechtere economische en monetaire unie bekendmaken.
Als we willen dat de economische en monetaire unie een succes wordt, moeten we tegelijkertijd maatregelen nemen voor een politieke unie. Daartoe moeten we een Europese publieke ruimte ontwikkelen, waar Europese aangelegenheden worden besproken vanuit een Europees gezichtspunt. De beste manier om dit te bereiken, is de versterking van het Europees Parlement en de opkomst van echt Europese politieke partijen. Een belangrijke stap in deze richting zou zijn als alle Europese politieke partijen bij de Europese verkiezingen van 2014 een kandidaat zouden presenteren voor de functie van Commissievoorzitter.
In een politieke unie moeten we ook meer doen om invulling te geven aan onze rol in de wereld. Meer dan ooit hebben onze burgers en de nieuwe wereldorde een actief en invloedrijk Europa nodig. Een Europa dat staat voor zijn waarden. De verschrikkelijke situatie in Syrië drukt ons met de neus op het feit dat we niet afzijdig kunnen blijven.
We zullen in de richting van een federatie van natiestaten moeten gaan. Geen superstaat, maar een democratische federatie van natiestaten die onze gemeenschappelijke problemen kan aanpakken, waar de soevereiniteit zodanig wordt gedeeld dat elk land beter zijn eigen koers kan bepalen.
Daarvoor is uiteindelijk een nieuw verdrag nodig. In heel Europa moet een breed debat worden gevoerd. Europa mag gen aangelegenheid van technocraten, bureaucraten en diplomaten zijn, maar moet steeds democratischer worden. Vóór de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement in 2014 zal de Commissie haar ideeën over de toekomst van de Europese Unie schetsen. Wij zullen ook op tijd voor het debat heldere ideeën presenteren voor de wijziging van het Verdrag.|
Verdere integratie is absoluut noodzakelijk voor de eurozone en de leden daarvan, maar moet openstaan voor alle lidstaten. In Europa moeten we nieuwe scheidslijnen voorkomen.
Dit zijn allemaal besluiten die de lidstaten en hun burgers de komende tijd moeten nemen. De verkiezingen van 2014 moeten worden aangegrepen om alle pro-Europese krachten te mobiliseren. We moeten niet toestaan dat populisten en nationalisten de agenda negatief bepalen. Ik verwacht dat iedereen die zich Europeaan noemt, actief zijn stem laat horen in dit debat. Nog gevaarlijker dan de scepsis van degenen die anti-Europa zijn, is de onverschilligheid of het pessimisme van degenen die pro-Europa zijn.
Velen zullen zeggen dat dit te ambitieus en niet realistisch is. Ik ben het daar niet mee eens. Een realistische aanpak zal ons sterker maken en verenigen. Als er al stemming wordt gemaakt, laat het dan een hoopvolle stemming zijn. We kunnen slagen. Als we er trots op zijn Europeaan te zijn. Als we ons samen inspannen. De generaties voor ons stonden voor grotere problemen. Wij moeten nu laten zien dat wij tegen onze taak zijn opgewassen.