De discussie over Kunduz wordt geleid door poldertrauma's
Op 19 december pleegden strijders van de Islamitische Beweging van Oezbekistan, verkleed in Afghaanse legeruniformen, een zelfmoordaanslag op een recruteringscentrum van de Afghaanse veiligheidstroepen in de stad Kunduz. Vier Afghaanse soldaten en vier politiemannen sneuvelden, twintig beveiligers raakten gewond. De Stem van de Jihad, spreekbuis van het 'Islamitische Emiraat van Afghanistan' deed er een schepje bovenop en meldde dat niet acht maar negentien 'marionetten' het leven lieten onder het vuur van de 'dappere martelaars'. Afgelopen zondag sloeg ISAF terug. De Islamitische Beweging van Oezbekistan is volgens The Long War Journal een tak van Al-Qaida die zijn thuisbasis in Pakistan heeft en samen met de taliban niet alleen schaduwregeringen in Kunduz, maar ook in Baghlan en Takhar heeft gevormd.
Wat toont dit voorval aan? Dat het niet veilig is in Kunduz, zelfs niet in de beveiligde wervings- en opleidingskantoren, en dat niet alleen de Afghaanse taliban er je tegenstander is. Nu mag je van mij tegen die missie zijn, omdat je na goed nadenken tot de conclusie bent gekomen dat je niets tegen islamitische emiraten hebt, dat de situatie in dat deel van de wereld er door zal verergeren, of omdat de toestand daar ons niets aangaat. Als de trainingsmissie van het kabinet-Rutte doorgaat - welke oppositiepartij durft dat, in de wetenschap dat zeventig procent van de Nederlanders er niets in ziet? - moeten we ons dus geen zand in de ogen laten strooien. Verbazingwekkend hoe de discussie daarover van start is gegaan en zich niets aantrekt van wat er nu gaande is in Afpak, maar wordt geleid door poldertrauma's over de afgebroken missie in Uruzgan.
Let goed op de argumenten die je tot nu toe hoort:
1. 'De voorgestelde missie is wezenlijk anders dan de vorige.' Zo groot is blijkbaar de frustratie over Uruzgan dat dit een zelfstandig argument is dat door de premier op vrijdag wel vijftig keer werd herhaald. Het 'anders' slaat op de aard van de missie maar ook op de provincie. Een wezenlijk andere missie in Uruzgan was van meet af onbespreekbaar, een 'wezenlijk gelijke' missie in Kunduz ook, ondanks de 'wezenlijke' voordelen van beide opties. Voor beide was logistiek en qua opgedane ervaring veel te zeggen geweest, maar ja, binnenlandse littekens.....
2. 'Wij zouden geen militaire missie meer doen. Het blijft militaire aanwezigheid en die steunen wij niet.' Zegt Job Cohen in de Volkskrant. Blijkbaar wordt de missie bepaald door het uniform van degene die hem uitvoert. Maar het argument haalt doel en uniformen door elkaar. Is 'militair' ineens een verdacht Nederlands woord geworden? Mogen militairen ook niet helpen bij overstromingen in Bangladesh omdat ze militairen zijn? Vriend en vijand zeggen dat militairen het in Uruzgan niet slecht hebben gedaan - al kostte het een lieve duit. Onze grondwet zegt dat de krijgsmacht er ook is voor bevordering van de internationale rechtsorde, dus daar kan het bezwaar niet aan ontleend worden.
3. 'Politie is prima', staat in hetzelfde interview. Maar niet het soort politiemensen dat wij gaan opleiden, zegt Cohen tegen NRC Handelsblad. Die 'zullen na hun opleiding worden ingezet in de strijd tegen de taliban en niet of nauwelijks voor wat wij verstaan onder politietaken'. Dus nou gaat het weer niet om het woord militair.
4. 'Dat Nederland daarbij militaire steun biedt, klopt niet met de afspraken,' zegt Cohen. Aha, dat is het dus. De PvdA heeft niets tegen 'militair' maar vindt dat andere militairen ons moeten beschermen. Lees: Duitse. Weg met die Nederlandse F16's. Weinig principieel, en ook nog ten koste van een ijzeren wet sinds Srebrenica: Nederlanders moeten op Nederlandse bescherming kunnen rekenen, want zelfs op je bondgenoten kun je niet rekenen.
5. 'Wordt het civiele politiemissie of een militaire gevechtsmissie?' Lekker makkelijk, die tegenstelling. Je kunt het de openingszin van het tv-programma Buitenhof nauwelijks kwalijk nemen, ook premier Rutte zei wel honderd keer dat hem om een civiele politiemissie gaat. Hij formuleerde het net een beetje verkeerd, en met de klemtoon redde hij het ook niet, want hij bedoelde een missie die de civiele politie opleidt. Maar de oneigenlijke tegenstelling was geschapen. Ook Jolande Sap gebruikte hem al.
6. 'We moeten goed kijken of de financiën, de veiligheid en het mandaat kloppen,' zei Alexander Pechtold. Ontwijkender kan het niet. De financiën kloppen nooit. De veiligheid klopt ook nooit. En het mandaat is ver binnen het - door de VN goedgekeurde - EUPOL- en ISAF-mandaat. Dat laatste maakt onbekommerd offensieve acties mogelijk tegen de taliban, en die worden door het kabinet expliciet uitgesloten.
7. 'We hebben ruimschoots ons steentje bijgedragen', een weer van stal gehaald PvdA-argument. Ik moet het de brandweer van Moerdijk nog horen zeggen, halverwege de vuurzee bij ChemPack. Het vervelende bij internationale conflicten is dat gelijk hebben en krijgen niet telt, de brand gaat door en de roetdeeltjes stoppen niet bij de grens.