De wil van aspirant-gedoogheer Wilders

Nog voordat Ivo Opstelten vandaag aan de onderhandelingen over het kabinet Rutte-1 begon, liet Wilders even zien hoe hij met gedoogmacht omgaat. 'Natuurlijk ga ik op 11 september naar New York,' liet hij weten. Om daar schande te spreken van de bouw van een 'mega-moskee' in de buurt van de plek waar nine-eleven in de geschiedenis gegraveerd staat. Het gaat me nu niet om de wijsheid van dat besluit zelf, waar trouwens 52 procent van de New Yorkers ook tegen is, en dat je wat mij betreft gerust 'gevoelig' mag noemen. Ook al ligt het niet óp de plek van het verwoeste World Trade Center maar twee blokken er vandaan.

Het besluit om een bouwvergunning te verlenen is een Amerikaans besluit dat, als het al een politieke lading draagt, een boodschap van tolerantie uitdraagt. De vrijheid van godsdienst schraagt die boodschap en het gaat in het geval van de islam niet om een of andere marginale secte in de VS. Na 9/11 ontstond politiek gekrakeel over het aantal Amerikaanse moslims, schattingen varieerden, maar toen dat nog geen beladen discussie was werd het getaxeerd op ongeveer vijf miljoen, waarvan bijna één miljoen in groot-New York. Daar horen moskeeën bij, en die op Park Place zou er een aan de ongeveer twaalfhonderd andere in de VS toevoegen. Er hoort ook discussie bij over de meest geschikte plaats en het is even tactvol om begrip te tonen voor een monument van diversiteit in juist die getekende buurt als voor het ontzien van pijnlijke herinneringen.

Die discussie wordt helaas niet tactvol, maar zeer heftig gevoerd en is gekaapt door extreem-rechtse actievoerders. Wilders pikt er graag een graantje van mee door te claimen dat 9/11 niet alleen een Amerikaans trauma is maar ook van ons. 'De aanslag op de Twin Towers op 11 september 2001, was een aanval op de hele Westerse beschaving, met inbegrip van Nederland,' staat op de website van de PVV. Met die rechtvaardiging wordt de aanwezigheid van Wilders in New York straks geen persoonlijke uiting van verontwaardiging of zorg, maar een politiek statement.

Gezien de status aspirant-gedoogheer nam hij ook een voorschot op de onderhandelingen tussen Rutte, Verhagen en hemzelf in de Noenzaal. Het alternatief was om - net zoals dat in Amerika in een transitieperiode tussen twee regeringen gebruikelijk is - geen rare dingen te doen en op zijn minst te overleggen met Verhagen of 'de aanval op Nederland' daar straks op deze wijze en door hem nog eens moet worden afgeslagen. Daar koos Wilders niet voor, en hij vindt dat het buitenlands beleid van Nederland dus ook onder de vrijstellingsclausule van het straks te sluiten gedoogakkoord valt.

Nu zal Wilders dit allemaal maar triviaal geneuzel vinden, maar dat is het niet. De geest is uit de fles, en nog belangrijker, met de actie wil de PVV-leider demonstreren dat hijzelf de fles zal openen als hij dat wil. In het verslag van informateur Ruud Lubbers staat nog opgesomd wat in dat merkwaardige gedrocht, het gedoogakkoord, staat. In elk geval niet: buitenlands beleid. In de verklaring van de Rutte-Verhagen-Wilders, aangehecht aan Lubbers' verslag, staat ook dat de twee regeringspartijen het verschil van mening met de PVV over 'aard en karakter van de islam' zullen accepteren. Wilders heeft niet afgewacht of het bouwen van een moskee in Manhattan, in de ogen van Rutte en Verhagen, daaronder valt. Blijkbaar bepaalt Hij Zelf wat er onder aard en karakter (wat is het verschil trouwens?) van de islam begrepen moet worden.

Straks vindt hij dat het Iraanse atoomprogramma, de burgeroorlog in Soedan, de status van oost-Jeruzalem, de blokkade van Gaza, het uitschelden van een bevriend regeringsleider als totale freak, censuur op Blackberry's in Saoedi-Arabië, de toetreding van Turkije tot de EU, het geven van een visum aan president Bouterse, de plaatsing van een raketschild in Europa, de concessies aan de FIFA voor het binnenhalen van het WK voetbal in 2018, het smelten van de ijskap op de Noordpool en het uitdiepen van de Westerschelde allemaal zaken zijn die met de aard en het karakter van de islam te maken hebben. Zijn woordkeus ('daar moeten ze maar vast aan wennen') verraadt dat het hem als zelfgevolmachtigd buitenminister zonder portefeuille geen zier interesseert of hij daarmee zijn toekomstige collega van Buitenlandse Zaken voor de voeten loopt.

Het is heel verontrustend dat het CDA (Hillen) deze gang van zaken een beetje zorgelijk vindt. Nu pas? Blijkbaar dringt daar nu pas door hoe naïef het was om op deze gedoogconstructie te vertrouwen. Hopelijk is de formatie van dit chantagekabinet voor 11 september volledig terug waar hij hoort, op ground zero.