EU Forum

Democratie in Europa? Nee bedankt!

16 Jul 2012 - 00:00

De lidstaat is de functionele eenheid van de EU gebleven, zowel wat democratische legitimatie als wat identificatie betreft. Peter van Ham begrijpt waarom Frankrijk en Duitsland zich zouden kunnen laten verleiden tot een Europese Politieke Unie. Hun nationale parlementen blijven immers soeverein, aangezien er feitelijk geen enkel besluit genomen kan worden zonder hun instemming. Maar alle Nederlandse politici die voor een politieke unie zijn, werken volgens hem mee aan een de facto opheffing van Nederland - en dus van de democratie.

Never waste a crisis!

27 juni 2012 - Het staat in mijn geheugen gegrift. Het is eind jaren-90, en op een van de vele conferenties over de Toekomst van Europa neemt een vooraanstaand Belgisch politicus het woord. "De Euro is nodig om de globalisering het hoofd te bieden", beweert hij. De kritiek van de honderden vooraanstaande Europese en Amerikaanse economen dat de Euro zal falen, wuift hij luchthartig weg. Hij eindigt zijn relaas met de ontluisterende kanttekening dat mócht de Euro onverhoopt toch falen, dit onherroepelijk zal leiden tot een fiscale en politieke Unie. Voor deze Belgische federalist was het dus eenvoudig een win-win-situatie.

Dit verklaart de onverantwoordelijkheid van vele nationale en Europese politici in hun omgang met ons geld. We wisten al lang dat de Europese Unie geen Optimal Currency Area was. We wisten ook dat de Euro in zwaar economisch weer slechts gered kon worden door een sterker Europees gezag. Voor Eurofielen is dat echter allemaal geen probleem, immers: "Never waste a crisis!"

Liever windmolens dan democratie

Voorstanders van ongebreidelde Europese integratie zijn dus, ondanks de economische crisis, in hun nopjes. De President van de Europese Commissie Manuel Durão Barroso juicht het momentum richting politieke unie toe: "We need a very big step [in integration]. Either Europe takes a step forward or there is a risk of fragmentation." Ook D66-leider Alexander Pechtold zet een Europese Politieke Unie geen voetbreed in de weg. "Het wordt de eeuw van de continenten", zegt hij, dus we hebben simpelweg geen keus. De houding van PvdA-leider Diederik Samsom is niet veel anders: "Ik heb niets met die angst voor het weggeven van soevereiniteit". Dat mag van een sociaal-democraat met een Greenpeace-verleden natuurlijk nauwelijks verbazen. Internationale solidariteit en het redden van de planeet overtroeven voor hem immers nationale identiteit en democratie. De EU komt straks met een Groei-plan van vele miljarden, met flink wat windmolens, subsidies en bureaucratie. Dus wat op Nederlandse schaal niet ten volle kon worden gerealiseerd, wordt op Europees niveau ruimschoots goedgemaakt. Van enige bezorgdheid over de gevolgen voor de Nederlandse democratie is bij Pechtold/Samsom c.s. geen sprake; eerder een zelfgenoegzame gelatenheid. Het is immers win-win voor liberaal-links.

Gelukkig zijn er ook in het Nederlandse parlement genoeg partijen die tegen deze postmoderne lichtzinnigheid bezwaar maken, zoals de PVV, SP, SGP, PvdD en, wellicht na de verkiezingen, de DPK. Maar het blijft mij verbazen dat de rest de Nederlandse democratie bij het grofvuil zet. Ik snap nog wel waarom Duitsland of Frankrijk zich kunnen laten verleiden tot een Europese Politieke Unie; hun nationale parlementen blijven soeverein aangezien er geen enkel besluit genomen kan worden zonder hun instemming. Dat geldt echter niet voor Nederland. Wij hebben (in ieder geval vanaf 2014) simpelweg geen zg. "blocking minorities" en blijven dus afhankelijk van andere landen, ook wanneer het om voor ons cruciale nationale belangen gaat.


De keus tegen Nederland

De kans dat de EU ooit een florerende democratie wordt is nihil. Natuurlijk is ook de EU zich er van bewust dat het niet goed zit met de eigen democratische legitimiteit. Martin Schultz, de President van het Europese Parlement, kwam recentelijk met een 10-punten plan om de EU te democratiseren. Ik zou zeggen: lees en huiver! Vooral punt 5 is vernieuwend voor de EU: "Democratic elections must decide something." Inderdaad, dit briljante idee is op Europees niveau nog niet echt geprobeerd. En dat heeft een goede reden: een democratie zonder grenzen, zonder volk, zonder functionerende politieke partijen en een gedeelde cultuur is nu eenmaal onmogelijk.

Vandaar dat alle Nederlandse politici die vóór de Europese Politieke Unie zijn, uiteindelijk meewerken aan de de facto opheffing van Nederland, en dus ook de democratie. Straks mogen we nog wel stemmen in Nederland, maar kunnen we slechts kiezen tussen verschillende Brusselse mandaten. Maar let wel: dit is allemaal niet het gevolg van domme pech en/of onwetendheid. Het is het gevolg van een bewuste strategie om de Nederlandse natiestaat en democratie in te ruilen voor de politiek correcte regelzucht van de Europese Commissie. "We moeten [de aanbevelingen van de Commissie] blindelings opvolgen", beweerde Adriaan Schout onlangs. Dus gewoon de hypotheekrente-aftrek afschaffen en de flexibilisering van de arbeidsmarkt doorvoeren omdat Brussel dit verstandig vindt? Helaas staat hij daarin niet alleen. Ook Rob de Wijk stelt: "democratie is niet in staat de problemen van deze tijd op te lossen." Dus dan maar even geen democratie, en "Europa" het vertrouwen en de macht geven om ons met een "goede dictatuur" uit het moeras te helpen...

De Franse econoom Jacques Rueff zei het al in 1950: "L'Europe se fera par la monnaie ou ne se fera pas." De Nederlandse burger had dus de kleine lettertjes van de Europese deal moeten lezen, en niet blindelings de "Terms and conditions" moeten aanvinken. Of onze politici hadden ons, als gebruikers van de Nederlandse democratie, eventjes vooraf moeten waarschuwen. Maar daar hadden ze geen zin in. En nu pas weten we waarom.