De Washington Post begreep uit de woorden van Obama dat de NSS heel ‘hoselik’ was geweest. Ja, de tevredenheid overheerste in Den Haag. Het grootse succes, moesten we geloven, was wel dat de baas van het Rijksmuseum de Amerikaanse halfgod een handdruk had ontfutseld voor de Nachtwacht. Hij mocht in DWDD kwispelend uitleggen hoe hij hem dat had geflikt. De werkelijkheid was dat de wereld ondertussen was doorgedraaid, en zich weinig van de Hollandse gezelligheid had aangetrokken.
In de buitenlandse pers gingen de headlines ook over de top in Den Haag. Vooral over drie andere toppen om precies te zijn, waar minder gezellige onderwerpen op de agenda stonden. Eerst natuurlijk de G7-ontmoeting, die op maandagavond werd ingelast om Rusland voorlopig uit de club te zetten. De echte testcase is of Rusland ook uit de G20 zal worden gezet, want daar heb je China en India voor nodig en staat de wereldeconomie op de agenda.
De tweede top was op de Amerikaanse ambassade op dinsdagochtend. Daar kreeg Obama de Zuid-Koreaanse premier Park Geun-hye en haar Japanse ambtgenoot Shinzo Abe aan één tafel.
‘Doorbraak op trilaterale top’ schreven buitenlandse persbureaus, want die twee vinden elkaar helemaal niet aardig maar beloofden onder bezwering van Obama om eensgezind op te treden in het zeeconflict met China. De stemming tussen beide landen is de laatste tijd vergiftigd door onder meer het nationalistische gedrag van Abe, die met zijn bezoek aan het Yasukuni-oorlogsmonument de razernij van Beijing en Seoel heeft gewekt.
Obama's oproep aan de NAVO om meer geld voor defensie te reserveren, was aan Dijsselbloem niet besteed
De derde Haagse top was die tussen John Kerry en Sergei Lavrov, waarin de Amerikaanse minister de Rus voorstelde om de Oekraïense crisis diplomatiek op te lossen. Want dat is wat achter de schermen natuurlijk geprobeerd wordt om de zaak niet uit de hand te laten lopen. Beide kampen, ook Rusland dus, leken er wel voor te voelen. Dat is nog het best af te leiden uit het daaraan tegengestelde gedrag: Poetin voerde de druk op door zijn troepenmacht aan de oostgrens van Oekraïne op te bouwen, en Obama waarschuwde dat hij daar direct mee moest stoppen. Hij woog daarbij zijn woorden: de annexatie van de Krim is een voldongen feit, vallen de Russen de rest van Oekraïne aan, dan zullen extra sancties volgen, en als de Russen zich aan de NAVO-lidstaten Polen, of Letland, Estland en Litouwen vergrijpen, ‘we will act in their defense against any threats’. Dat was een intrigerende waarschuwing omdat artikel 5 van het NAVO-verdrag géén automatisch militair antwoord inhoudt, dus wat Obama precies met defense bedoelt, moeten we – en vooral Poetin – maar raden.
Dat is afschrikking volgens het boekje: zeggen dat je iets niet pikt maar niet precies aangeven waar de grens ligt. Ik geef u op een briefje dat dat ook voor spanning binnen de NAVO gaat zorgen. Obama’s oproep aan het bondgenootschap om meer geld voor defensie te reserveren, was al meteen aan Jeroen Dijsselbloem niet besteed. Helemaal niet nodig, zei hij, niet goed voor onze economie. Niet verstandig om dat meteen te roepen (arme Jeanine Hennis) want het zal geen begrip oproepen bij de OostEuropese NAVO-broeders. Nederland geeft ongeveer 1 procent van zijn nationaal inkomen aan defensie uit, ver onder het Navo-gemiddelde en de 2 procent die de (niet-verplichte) norm is. De wal zal het schip trouwens toch wel keren. De VS zal nu vaker militair willen oefenen in het Balticum en de luchtpatrouilles aan de Russische grens uitbreiden. Daar zal Nederland zijn aandeel in moeten leveren.
Ik sluit ook niet uit dat Polen en de Baltische landen zullen aanbieden dat ze zelfs de kernwapens, die in Nederland en Duitsland niet populair zijn, wel willen overnemen. Dat zou in strijd zijn met beloften die twintig jaar geleden aan Rusland zijn gedaan, en grote woede in het Kremlin wekken.
Nederland moet dus wel de consequenties beseffen van zo’n haastig ‘nee’ tegen een beetje meer geld voor de krijgsmacht. Het zal buiten Den Haag niet zo hoselik blijven.
