Hoe denken Nederlandse economen over de 3%-norm van de Nederlandse begroting? Een kleiner tekort of juist niet overhaast bezuinigen? Arjan Lejour van het CPB verzamelde de meningen van bekende economen in één artikel.
[[{"type":"media","view_mode":"media_large","fid":"1964","attributes":{"height":277,"width":208,"class":"media-image media-element file-media-large"},"link_text":null}]]
De drie procenttekortnorm waaraan Nederland in 2013 moet voldoen volgens de excessieve tekortenprocedure in het stabiliteits- en groeipact (SGP) leidt tot een levendig debat onder economen. Het doet denken aan de debatten over de zogenaamde Maastricht criteria, de maatstaven voor deelname aan de Economische en Monetaire Unie in de jaren negentig van de vorige eeuw. Dat debat ging over de zin en onzin van deze normen en de onderbouwing van de drie procenttekortnorm en schuldnorm van 60 procent van het bbp.
Normen zijn nuttig.....
Volgens het blog van Lex Hoogduin over optimale begrotingsnormen gaat het niet om de onderbouwing van deze normen of om optimale normen. Het is belangrijker dat landen zich aan de normen houden. Marike Stellinga stelt in haar column in Buitenhof dat het vooral voor politici belangrijk is dat deze normen er zijn. Ze hebben een disciplinerende werking op de nationale begrotingen en al zijn de normen niet perfect, ze zijn toch nuttig.
Het is vooral procedureel....
De focus op de drie procenttekortnorm in 2013 komt mede vanwege de boete die Nederland dan mogelijk boven het hoofd hangt. Sylvester Eijffinger en Edin Mujagic benadrukken in hun column dat dit een gevolg van is de excessieve tekort procedure die voor Nederland in 2009 in werking is gesteld. Als hieraan voldaan wordt is het zaak de tekortprocedure af te sluiten. Als dat lukt, dan moet Brussel een geheel nieuwe procedure aanspannen als Nederland de komende tijd opnieuw niet aan de eisen voldoet. Een nieuwe procedure biedt extra tijd en de nodige flexibiliteit.
Maar we moeten niet overhaast bezuinigen....
Danijela Piljic en Hans Stegeman bepleiten op Me Judice minder bezuinigingen voor 2013 om te voorkomen dat de economie en ook de overheidsfinanciën hierdoor in een neerwaartse spiraal kunnen terechtkomen. Als dit betekent dat Nederland nu niet voldoet aan de Europese begrotingsregels, dan zij dat maar zo. Het is economisch gezien veel belangrijker de overheidsfinanciën op de lange termijn op orde te krijgen. Daar moeten nu wel stappen genomen worden. Dat doet de tekorten nu niet verdwijnen, maar dat geeft niet want de financiële markten letten op de structurele gezondheid van een economie in plaats van korte termijn fluctuaties in de overheidsfinanciën volgens deze economen. Bas Jacobs is een bekend pleiter voor structurele hervormingen en tegen overhaaste bezuinigingen op dezelfde website. Behalve dat de wens tot harder bezuinigen de economische neergang vergroot, vergroot dit ook de Europese onevenwichtigheden en frustreert daarmee economisch herstel in Zuid Europa.
Of toch liever een kleiner tekort....
Andere geluiden zijn er ook. Niet dat de noodzaak tot economische hervormingen bestreden wordt, maar het belang van een gezonde nationale en Europese boekhouding wordt benadrukt. Lex Hoogduin stelt op economie.nl dat de ruil tussen bezuinigen en hervormingen niet bestaat en beide dus uitgevoerd moeten worden. Eelke de Jong stelt dat er in feite nog meer bezuinigd moet worden in een recente column. Hij verwacht maar een beperkte economische groei de komende jaren en dan is een tekortnorm van drie procent eerder te ruim dan te krap. Meer bezuinigen en hervormen is dan het devies.
Dit is nog maar een beperkte bloemlezing van alle meningen van economen die in de media zijn verschenen. Over hervormingen zijn de meeste economen het roerend eens, hoewel dat ook verandert naarmate de voorstellen specifieker worden. Over de mate van bezuinigingen ligt dat anders. De voorstanders voor grotere bezuinigingen benadrukken de gevolgen voor toekomstige generaties en de slechte signaalwerking op financiële markten. De tegenstanders van grote bezuinigen benadrukken de negatieve effecten op de economie op korte termijn. Bezuinigen versterkt juist de crisis volgens hen.