Er is niets mis met een beetje twijfel

Shakespeare ruimde nog plaats in voor de weifelmoedige, in de 21ste eeuw lijkt alles versimpeld tot zwart-witschema's.

In juni gaat Kings of War van William Shakespeare in première, te spelen door Toneelgroep Amsterdam. In het stuk worden de koningen Henry V, Henry VI en Richard III in één voorstelling op de planken gezet, als stijliconen van de goede, de slechte, en daartussenin de weifelende leiders van naties in oorlog. Machtswellust en staatsbelang, ego en verantwoordelijkheidsgevoel zijn de ingrediënten van de leiders die altijd maar weer voor de keus staan om het slagveld te zoeken of dat te mijden. Henry V is een goede vorst, die zelfs bereid is om de Franse prinses Catherine te trouwen om de vrede met aartsvijand Frankrijk een duwtje te geven. Henry VI is een twijfelaar, die de vetes rondom hem niet weet te beheersen en ook de greep op het buitenland (Frankrijk) weer kwijtraakt. Richard III is een lelijke slechterik, die alle concurrenten om de troon uit de weg ruimt en de macht vooral voor eigen gerief gebruikt. In de liefde maakt hij toch geen schijn van kans, des te meer energie steekt hij in intrige en het verwerven van macht. Natuurlijk maakt hij veel vijanden en het is onvermijdelijk dat ook hij uiteindelijk tegen een van hen sneeft.

Dat roept de vraag op of de drie heldere archetypen uit de rauwe wereldpolitiek van de vijftiende eeuw, ook al waren ze even later door Shakespeare ter wille van de eigentijdse marketing enigszins ge-upframed, hun pendanten hebben in het begin van het derde millennium. Wie zou bij de goede vorst niet direct aan Nelson Mandela denken, of misschien zelfs wel aan Angela Merkel? En komen bij Richard III niet meteen Kadaffi, Poetin, Assad of voor mijn part Richard Nixon of George Bush junior voor de geest? En wie denkt bij de weifelaar niet aan Barack Obama, die toen zijn presidentschap nog moest beginnen alvast een Nobelprijs voor de vrede ontving, maar gaandeweg volkomen in de war raakte, schrok van Arabische lentes, red lines trok om ze een week later alweer in te slikken, en nu godbetert zaken wil doen met types als Assad en Sisi en de laatste zelfs van tanks en vliegtuigen voorziet?