First Shooter

Laten we de sfeer aan tafel nog even goed houden, zei presentator Paul Witteman vorige week haastig toen een van zijn tafelgasten zijn ergernis over Killzone 2 niet langer verborgen kon houden. De kijker had zojuist kennis gemaakt met directeur Hermen Hulst van het bedrijf Guerrilla Games, die alle gelegenheid had gekregen om uit te leggen waarom zijn nieuwste exportproduct de wereldmarkt ging veroveren.

Voor iedereen die nog minder thuis is dan ik in die niche van de Nederlandse kenniseconomie: het gaat om een computergame waarin je je lekker kunt uitleven als je van oorlog houdt. Je mag als first shooter zelf meevechten als commando van de Interplanetary Strate­gic Al­li­ance (goed) die een aanval van het volk van de Hel­ghast (slecht) afslaat. Hoofdprijs is het uitschakelen van de leider van de Helghast, de wrede dictator Scolar Visari. 'Het is wel heel veel pief-paf-poef,' zei Witteman na een paar minuten oorverdovend lawaai, rook, lichtflitsen, bloed en dood. 'Wel tachtig doden' had Jeroen Pauw al gescoord toen hij ook heel eventjes mocht. 'Ach, het verhaal, daar gaat het eigenlijk helemaal niet om,' verduidelijkte directeur van Guerrilla Games. 'Het gaat om de spelervaring.' En het is fijn voor de mensheid: Killzone is 'goed voor de oog-handcoördinatie' en je kunt er je 'brein mee stimuleren'.

Aan de Amsterdamse Herengracht werken dus honderdveertig toptalenten, createurs in de woorden van de directeur, die prachtig teamwork leveren en omzetten gewend zijn die het budget van een beetje Hollywoodproductie laconiek in de schaduw zetten. Ruim een miljoen kopers uit bijna honderd landen staan al in de rij om met hun shooter tekeer te gaan. Wie de gedachte laat opkomen dat Killzone kinderzielen verontreinigt, heeft het mis. Wat nou morele rol, reageerde Hulst. 'Dat vraagt u toch ook niet aan filmmakers? We zijn allemaal jong gebleven, we willen allemaal oorlogje spelen,' volgens de ondernemer. Het is verfijnde business. 'We maken een entertainmentproduct, oorlog is een interessant thema. Het leent zich door actie en tactiek goed om als setting te gebruiken. Het gaat om de context.' Ik haak af bij zulke wartaal, maar ik schrijf het maar op want misschien kunt u er nog iets van maken. Ik hield wel aan het gesprek over dat er in de studio van Guerrilla Games allemaal hoogbegaafde artiesten werken, designers, animatoren, spelontwerpers, regisseurs en componisten, die het qua kunstmatige intelligentie en grafisch vernuft allemaal puik voor elkaar hebben.

Of de doelgroep evenzeer oog heeft voor de geniale artisticiteit aan de Herengracht is maar de vraag. Recensen­ten op internet noemen Killzone weliswaar 'aangenaam door het innovatieve coversysteem', al 'werken de controls vaak niet lekker', het oorlogje spelen kan altijd nog beter: 'De architectuur van de gebouwen en omgeving zien er goed uit en vooral het feit dat je een heleboel kan verwoesten, maakt het pas echt leuk. Veel van de omgeving kan kapot, maar heeft helaas geen invloed op de gameplay. Toch blijft er ruimte over voor verbetering, omdat lang niet alles kapot kan, zo kun je niet echt hele muren wegblazen.'

Ik vind dat er eens een hartig woordje met mijnheer Hulst moet worden gesproken. Sinds een jaar of vijftig hebben beschaafde landen voor het echte oorlogje spelen een officieel wapenexportbeleid. Een ondernemer die tandpasta of schoolkrijtjes naar het buitenland exporteert, kan gerust zijn gang gaan. Maar wie tanks, tweedehands straaljagers of lasergeweren naar het buitenland wil uitvoeren, moet daarvoor eerst een vergunning bij de regering aanvragen. Foute afnemers, dat wil zeggen regimes die de mensenrechten schenden of die erom bekend staan dat ze oorlogje voeren als een vorm van entertainment beschouwen, griezelige dictators van wie bekend is dat ze spontaan hun oog-handcoördinatie beginnen te oefenen zodra er een kalasjnikov in hun 'context' ligt en krijgsheren met 'spelervaring' komen niet in aanmerking voor Nederlandse wapenexportvergunningen.

Zomaar wapens uitvoeren voor de fun, of om de winst, maakt ook weinig kans. Het is namelijk geen spelletje. Nederland is het enige land ter wereld dat de bevordering van internationale rechtsorde in de Grondwet heeft opgenomen. We verzamelen in Den Haag oorlogstribunalen en andere organisaties die er de vredeshoofdstad van de wereld, geen killzone, van moeten maken. Neder­land­se toeristen die met nepwapens op Schiphol terugkeren, moeten hun speeltjes op Schiphol inleveren, jammer voor de createurs uit Turkije en China die ze zo geniaal namaakten.

En dat lijkt me goed ook, want we hebben de pretentie dat we een net land zijn en dat er iets te veel geweld in de wereld is om het als tijdverdrijf voor verwende first shooters, verpakt in glad grachtenjargon, in de markt te zetten.