Grieks zoenoffer voor de vertoornde goden

Het idee dat ze boetes zouden moeten betalen, werd door Parijs en Berlijn boos van tafel geveegd. Sancties konden nooit voor grote landen bedoeld zijn, alleen kruimeldieven moesten zich aan de regels houden. Binnen de EU werd een handlichting georganiseerd, het verzet van onze IJzeren Gerrit ten spijt.

Nu draait het om Griekenland, dat niet eens een kruimeldiefje maar een flinke oplichter blijkt te zijn, jarenlang met zijn begrotingsstatistieken heeft gesjoemeld en diep in de schulden zit. En bij Duitsland en Frankrijk moet bedelen om hulp, om bankroet te voorkomen.

De orthodoxie gebiedt dat Griekenland geen financiële hulp van de europartners krijgt. Dat zou een verandering van het Verdrag van Lissabon vergen, iets waar niemand na alle 'grondwet'-ellende van de afgelopen jaren nog zin in heeft. Maar dat ook tegen de fiscaaldemocratische moraal in zou gaan: Brussel heft immers zelf geen belasting, en mag dus ook niet besluiten om ons nationaal geïnde belastinggeld zomaar aan foute landen te geven. Griekenland moet zelf op de blaren zitten en akelige bezuinigingen aan haar verwende burgers opleggen. Die daar weer erg boos om worden en de straat op gaan.

Tot zover de leer, want de praktijk is dat het zinkende schip Griekenland een heel konvooi eurolanden op de klippen kan doen lopen. Dat liever niet, zodat achter de schermen wordt gewerkt aan een list om Griekenland te helpen zonder het te belonen voor slecht gedrag. Loop maar naar het IMF, zeggen sommige landen (waaronder Nederland), dat is er ooit voor opgericht.

Maar de IMF-route zou een blamage voor de eurozone zijn, die er prat op gaat de sterkste monetaire macht ter wereld te zijn. Een testimonium paupertatis, inderdaad, want wat stelt de discipline uit het Groei- en Stabiliteitspact eigenlijk nog voor als de spelregels niet vanuit Brussel, maar vanuit Washington moeten worden afgedwongen?

De Grieken zien daarin nu zelfs een kans, door Europa (lees: Duitsland) te dreigen met een gang naar het IMF. Leuk zal het voor de Grieken toch niet worden, of de genade nu uit Europa of Washington zal komen, en dat is maar weer eens het bewijs dat de debiteur soms meer troefkaarten heeft dan de crediteur. Daar komt nog bij dat de Europese regeringen beginnen door te krijgen dat niet-helpen grote consequenties heeft voor, alweer, die vermaledijde eigen banken die veel geld zullen verliezen op beleggingen die ze in Griekenland hebben gedaan.

- Elke Europese oplossing voor de Griekse problemen is crisisgevoelig

Vooral de Duitsers wringen zich in bochten om een reddende oplossing te vinden. De drenkeling mag niet verdrinken, maar moet er wel onder lijden. Hij mag niet denken dat hij straffeloos op de pof heeft kunnen leven, en al helemaal niet als voorbeeld fungeren voor andere roekeloze zwemmers.

Eind deze week zal de EU-top moeten laten zien waar zij voor kiest. Of beter gezegd: wat ze waard is. Een vlucht naar voren, naar verdere integratie? Of een vlucht achteruit? Elke oplossing is crisisgevoelig. Griekenland helpen om de euro te stutten, is politiek dapper, maar riskant, want zaagt aan de poten van het Groei- en Stabiliteitspact. En Griekenland doorverwijzen naar het IMF is streng en rechtvaardig, maar een pijnlijke bloedneus voor de eurozone.

Daartussendoor houdt het rijkste land, Duitsland, de kaarten tegen de borst. Angela Merkel zegt nu weer dit, Wolfgang Schäuble dan weer dat, al was het maar om de Grieken (en andere wanbetalers in de eurozone, vooral de mediterrane landen) in onzekerheid te houden en eerst zelf tot Spartaanse maatregelen te dwingen.

In de Oudheid was het allemaal zo simpel. Kon je tegen de Grieken zeggen: 'geef me Kreta of Lesbos, anders sturen we een oorlogsvloot'. Tegenwoordig gaat de ondercuratelestelling een stuk ingewikkelder. Maar de klassieke echo is er nog steeds. Naakte macht verloochent zich niet. De Griekse marine deed sinds 2006 moeilijk over de rekening voor onderzeeboten die het in Duitsland had besteld. Ze zouden niet aan de gestelde eisen voldoen.

Vorige week heeft premier Papandreou de bezwaren schielijk ingeslikt en er snel nog twee onderzeeërs bij besteld. Frankrijk kreeg het 'recht' op een bestelling van zes marinefregatten. Ook een vorm van vlootdiplomatie. Fijn voor de Duitse en Franse scheepswerven die zelf geen werk hebben, een Grieks zoenoffer voor de vertoornde goden.