Het buitenland vraagt zich af waarom zoveel Italianen zeventien jaar lang op Berlusconi hebben gestemd. De ondernemer die 'zichzelf uitleende aan de politiek' won voor het eerst de verkiezingen in 1996 met zijn partij Forza Italia. In 2001 werd Berlusconi herkozen en wist hij als eerste Italiaanse premier de volledige termijn van vijf jaar uit te zitten. In 2006 verloor Berlusconi de verkiezingen op een haar na: slechts 25 duizend stemmen ontbraken, op 38 miljoen kiezers. In 2008 werd hij alsnog herkozen, en Berlusconi leidt nu al drie jaar het Italiaanse kabinet, nummer 62 sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.
Glimlach
Het antwoord op de vraag waarom de Italianen zo lang op Berlusconi hebben gestemd, ligt niet besloten in de resultaten van zijn beleid. Niemand zal kunnen beweren dat Berlusconi zijn verkiezingsbeloften van 2008 - het herstel van de economische groei en het verbeteren van kansen voor jongeren - ook maar bij benadering heeft waargemaakt. Eén op de vier Italiaanse jongeren zit zonder werk, de economische groei is zwak, buitenlandse investeringen nemen af en de staatsschuld is gegroeid tot 1.900 miljard euro. We kunnen ons dus beter afvragen waarom de Italianen niet op de oppositie hebben gestemd.
Volgens de Italiaanse journalist Beppe Severgnini zit de kracht van Berlusconi in de zwakte van de linkse oppositie. De linkse oppositie wordt al jaren verscheurd door interne ruzies en experimenten waarvan de Italianen weinig hebben begrepen en die ze nog minder konden waarderen. Links gedraagt zich vaak onbegrijpelijk en presenteert ingewikkelde oplossingen voor complexe problemen. Het publiek wil simpele oplossingen voorgeschoteld krijgen en graag met een glimlach, iets wat Berlusconi goed heeft begrepen. Bovendien worden linkse partijen beschouwd als arrogant, onsympathiek en hypocriet.
Maîtresses
De oppositie heeft nooit een verklaring gezocht voor Berlusconi. In plaats van zich te verdiepen in de onvrede onder de Italiaanse kiezers probeert zij vooral Berlusconi zwart te maken, iets wat helemaal niet nodig is omdat hij dat zelf al doet. Het kan de Italianen weinig schelen hoeveel maîtresses Berlusconi erop nahoudt en het heeft geen zin om aan te tonen dat hij corrupt is.
Corruptie is een probleem dat de hele Italiaanse samenleving treft, een probleem dat ook de linkse partijen niet hebben aangepakt na hun verkiezingszege in 2006. De verklaring dat hij voornamelijk succesvol is vanwege zijn greep op de media is maar gedeeltelijk waar. Televisie is in Italië altijd gepolitiseerd geweest. De linkse partijen hebben hier in het verleden ook van kunnen profiteren.
Berlusconi's voornaamste succes is het samenbrengen van verschillende politieke stromingen in een centrum-rechtse coalitie. De partij kent maar één leider en heeft in zeventien jaar tijd slechts een aantal namen versleten: Forza Italia, Casa della Libertà en Popolo della Libertà. Het is Berlusconi gelukt om de rechtse partij een echte identiteit te geven.
Hopeloos verdeeld
Bij de oppositie zien we een wirwar van benamingen, afkortingen en formaties. De belangrijkste partij is de Partito Democratico, geleid door Pier Luigi Bersani. Daarnaast wordt het linkse spectrum bevolkt door talrijke partijtjes die onderling hopeloos verdeeld zijn.
Er breekt een spannende tijd aan voor de Italianen. Op wie moeten zij stemmen als Berlusconi toch zijn zin krijgt en vervroegde verkiezingen zullen worden gehouden in 2012? De bevolking hoopt voornamelijk op een technocratisch kabinet, een kabinet van wijze mannen dat Italië er economisch weer bovenop kan helpen. Vertrouwen in de oppositie lijkt ook nu weer te ontbreken. Met het vertrek van Berlusconi zijn de problemen van de linkse partijen dus nog niet opgelost.