Maxime weet meer

'We kunnen niet zomaar onze biezen pakken' staat boven het interview van NRC Handelsblad met Maxime Verhagen dus ja, we blijven in Uruzgan. Een beetje valse kop blijkt het, want in het vraaggesprek zelf zegt Verhagen 'je kunt niet zomaar je biezen pakken.' Dat betekent net iets anders, maar wie twijfelt er nog aan de bedoeling van de Nederlandse regering? Erg veel opgeschoven is onze minister van Buitenlandse Zaken overigens niet, want wat hij in dat vraaggesprek zegt, wijkt niet veel af van wat hij zei in de toespraak 'Over de Dijken de Wereld in' die hij op 31 mei al Maastricht hield. Ook toen al kwam hij aan met de Nederlandse soldaat die in Uruzgan tegen hem zei: 'Als wij daar niets doen, zitten die terroristen straks in onze voortuin.'

Origineler is wat hij over de verspreiding van kernwapens zegt. Dat is een oud probleem waarvoor Nederland vroeger nog wel met spandoeken de straat op ging, maar waarover we ons achter de dijken niet zo druk meer maken. Nonproliferatie is ook een moeilijk woord, een onbetwist zapmoment. Wat zegt Maxime erover? Hij vindt Iran een grote dreiging. 'Als je die rapporten van El Baradei leest dan zie je dat daar hele ernstige ontwikkelingen gaande zijn. Het doet veel meer dan nodig is voor het vreedzame gebruik van kernenergie.'

Ik zou dat rapport wel eens willen lezen. Ik vertrouw Iran ook niet zo, maar juist El Baradei, de baas van het Internationaal Atoomagentschap, is de laatste tijd nogal lief voor Iran. In zijn laatste rapport rept hij helemaal niet over hele ernstige ontwikkelingen, maar over een paar onduidelijkheidjes in dat Iraanse programma, waarover hij met Ahmadinejad heeft afgesproken dat ze voor het eind van het jaar wel opgelost zullen zijn. En hij schreef dat Iran nog maar tweeduizend ultracentrifuges heeft terwijl je er misschien al veel meer had mogen verwachten. Sussende woorden die nota bene Ahmadinejad zelf verbaasden. Verontwaardigd ging hij over El Baradei heen en zei dat hij er al drieduizend had en dat niets hem meer zou afstoppen. Dossier gesloten, wat Iran betreft.

Ook over het Nonproliferatieverdrag, dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan, zegt Verhagen opmerkelijke dingen. 'Vroeger had je het Nonproliferatieverdrag en de nucleaire afschrikking - dat was genoeg. Nu heb je een aantal landen en groepen die zich niet meer laten afschrikken, het maakt ze niet uit als ze zelf een raket op hun land zouden krijgen. En nonproliferatie, het tegengaan van verspreiding van kernwapens, is niet meer afdoende omdat er tal van landen met nucleaire potentie geen lid zijn van het Nonproliferatieverdrag.' Ik zou wel eens willen weten welk land aan Verhagen heeft laten weten dat een atoomraket geen enkel bezwaar is. Tal van landen met nucleaire potentie geen lid? Zo droevig is het nu ook weer niet gesteld. Slechts vier landen zijn niet aangesloten bij het verdrag. Met Noord-Korea gaat het net een beetje de goede kant op. Israël, India en Pakistan zijn de andere drie. Die hebben geen 'nucleaire potentie', ze behoren gewoon al tot de nucleaire club. Geen beletsel voor Nederland overigens om goede relaties met deze drie te koesteren. Raadselachtig, dat 'tal van'.

Nu ja, vervolgens zegt Verhagen dat het eigenlijk meer om de veroudering van het verdrag gaat. Wie kwaad wil, kan stilletjes in de kelder aan een kernwapen werken, inspecteurs van het Internationaal Atoomagentschap aan het lijntje houden, en om één minuut voor twaalf zijn handtekening onder het verdrag intrekken. Noord-Korea deed het en lijkt nu aan te sturen op verzilvering van zijn wangedrag. Het eist - en ontvangt - veel olie en andere leuke dingen in ruil voor beëindiging van zijn programma. Dat verdrag schiet dus inderdaad tekort.

Maar nu Verhagen weer: 'Je moet dus op zoek naar andere middelen om de stabiliteit te verzekeren. En dan kom je onder meer uit bij het raketschild.' Tja, dat is nu net de vraag. In de Koude Oorlog was het uitgerekend niet de oplossing. Door elkaar te beloven géén raketschild op te stellen, bleven Amerika en de Sovjet-Unie weloverwogen kwetsbaar voor elkaars atoomraketten - een heel stabiele toestand, door beide zo gewenst. Wat anno 2007 het effect van zo'n raketschild zal zijn, is nogal onzeker. Poetin ziet er niets in, dreigt met atoomraketten aan de Europese grens, China bouwt er voor de zekerheid ook maar een aantal bij om het schild te ontwijken, en wat het effect is op would-be-proliferators is ongewis. Het is op zijn minst onduidelijk hoe goed dat allemaal voor onze veiligheid is. Maxime weet meer dan wij weten.