"Ik ben voor de afschaffing van Schengen en dus voor de herinvoering van de gecontroleerde landsgrenzen. Mijn belangrijkste reden is een ideologische: Met het wegvallen van de landsgrenzen wordt ook een deel van de soevereiniteit van Nederland ondergraven. En dat vind ik een slechte ontwikkeling.
Maar we hebben het hier niet over ideologieën. Het gaat over feiten. En in het bijzonder gaat het hier over Schengen en de illegale immigratie. Mijn stelling is: Door Schengen kan deze illegale immigratie niet beheerst worden.
In de wetenschappelijke literatuur wordt het begrip 'illegale immigratie' nauwelijks gebruikt. Men heeft het daar eerder over 'niet-reguliere immigratie', die ontstaat doordat immigranten op legale wijze de Schengen-zone binnen komen, maar in de EU blijven als het visum verloopt. Omdat ze vrij kunnen reizen binnen de EU, en dit maakt dat ze moeilijk, zo niet onmogelijk op te pakken en uit te zetten zijn. Ten tweede gaat het om asielzoekers die uitgeprocedeerd raken. 45% van alle asielzoekers in de wereld doen dat in de EU. Het grootste deel daarvan wordt niet toegelaten, maar in de praktijk ook niet uitgezet. Ze kunnen vrij door de EU reizen, want er is geen grenscontrole.
Van deze niet reguliere immigranten is bekend dat ze in een soort grijze economische zone terecht komen. En er is uiteraard sprake van veel criminaliteit en dat heeft een ontwrichtende uitwerking op de sociale samenhang in de EU zone. Maar binnen de EU is men voornamelijk ingesteld op het bewaken van de buitengrenzen via de overigens nog zeer marginale Frontex organisatie, die alleen beperkte mogelijkheden heeft binnen het Europese landen waar ze opereren.
Er zijn weinig betrouwbare cijfers over de niet-reguliere immigranten; het zijn voornamelijk schatting die zeer uiteenlopen. Tussen 2002 en 2008 is het aantal niet-reguliere immigranten met vele miljoenen teruggelopen. Tot enkele jaren geleden was de schatting tussen de 4 en 8 miljoen. Nu zou dat tussen de 2 en 3.3 miljoen zijn. Maar deze ogenschijnlijke terugloop is in werkelijk voornamelijk een administratieve kwestie. In vier landen vond een grootschalig Generaal Pardon plaats: In Spanje, Italië, Griekenland en België. Het gaat hier om zo'n vier miljoen mensen die automatisch legaal werden. De tweede reden is dat belangrijke Europese immigratielanden zoals Polen, in de Schengen zone kwamen. Daarmee werd de status van immigranten uit die landen automatisch legaal. In Nederland gaat het hier momenteel om de meest omvangrijke immigratiestroom. Het CPB heeft zelf toegegeven dat er geen voorspelling meer mogelijk is.
Per EU-land lopen de schattingen van niet-reguliere immigranten sterk uiteen. In Nederland gaat het mogelijk om zo'n 150.000. In Duitsland waren er in 2010 tussen de 100.000 en 400.000. De laatste jaren zijn die schattingen nauwelijks gewijzigd. Maar in Griekenland werd het eind december vorig jaar vastgesteld op bijna 400.000, en dat voor een land met grote economische problemen en zo'n 11 miljoen inwoners. Volgens het Griekse onderzoeksbureau The Research Institute for European and American Studies bevinden zich momenteel zo'n één miljoen illegale immigranten ergens 'in transit' in het Turks-Griekse gebied. Er bestaat geen operationeel uitwisselingsverdrag tussen Griekenland en Turkije. Een belangrijk probleem is dat Turkije de grenzen aan de oostkant met onder andere Iran heeft open gezet, wat het makkelijker maakt voor illegale migranten om uit Midden Azië naar Europa te trekken.
De druk in Griekenland wordt steeds groter. Bijna een kwart van de Grieken heeft bij een opiniepeiling al aangegeven op de nazistische Gouden Dageraad Partij te willen stemmen, en de geweldsdreiging neemt toe. De illegale immigranten bevinden zich in principe binnen de Schengen zone, en kunnen dus zonder controle via Italië N-W Europa binnen, wat uiteindelijk ook hun doel is. In de praktijk is dit nog lastig omdat ze dan over zee moeten.
Als landen aan de buitengrenzen van de EU, zoals Griekenland en Italië, die grenzen niet goed bewaken, of uitgeprocedeerde asielzoekers niet uitzetten, kunnen deze ook naar Nederland komen. Om deze niet functionerende 'grenslanden' buiten Schengen te plaatsen, en dus deels weer grenscontrole in te voeren, is echter een EU meerderheid nodig, zo bleek onlangs naar aanleiding van een voorstel van de VVD.
De mogelijkheden om het functioneren van Schengen te veranderen zijn dus voor Nederland zeer beperkt. Nederland zou het beste gewoon zelf weer grenscontroles kunnen invoeren. Ik vermoed dat de omliggende landen dan snel zullen volgen."
Joost Niemöller is journalist en publicist en schrijft onder meer voor de Dagelijkse Standaard. Hij schreef een boek getiteld 'Het Immigratietaboe'.
Op 12 oktober 2012 verscheen in de Volkskrant een opiniestuk van Niemöller met het volledige pleidooi voor de Clingendael rechtbanksimulatie.
Voor meer informatie over het Schengenbeleid, lees hier verder>>