Nobelprijs EU is overdreven: onvoldoende erkenning dat alle politieke keuzen bij integratie nog mogelijk zijn
De eerste vraag is of dit niet opnieuw een toekenning is als aanmoediging om vooral niet te stoppen. In 2009 kreeg Obama de Nobelprijs voor de Vrede, terwijl hij nog maar net gekozen was. De boodschap was dat hij de koerswisseling na Bush vooral moest voortzetten. Het lijkt er op dat het Nobelprijscomité de EU vooral een steun in de rug wil geven nu de samenwerking zo moeizaam gaat.
Met de eurocrisis schudt de EU op haar grondvesten en dreigen er splitsingen tussen bijvoorbeeld Noord- en Zuid-Europa, en tussen de EU17 die meedoen met de euro en de EU10 die erbuiten vallen. Ook in Nederland neemt de twijfel toe of we niet met landen als Denemarken, Zweden en het Verenigd Koninkrijk buiten de euro hadden moeten blijven, en of we meer grensbewaking willen.
Deze vredesprijs is niet bedoeld om economische integratie, en de politieke samenwerking die daarvoor nodig is, aan te moedigen. De EU is ook geen kasplantje dat beschermd moet worden. Hooglopende discussies horen bij politiek en dus bij Europese integratie.
De tweede vraag is of de EU echt zo veel heeft bijgedragen tot vrede in Europa. De Frans-Duitse samenwerking is een symbool van vrede, maar het is moeilijk te zien waarover na 1945 een nieuwe oorlog tussen beide landen had kunnen ontbranden. Wel werken deze ? en andere ? landen door de EU meer samen, maar is dat voldoende voor zo'n vredesprijs?
Wel een sterk punt is dat de EU heeft bijgedragen tot het stabiliseren van landen in Oost- en Midden-Europa, zowel in economisch als in politiek opzicht. Binnen de EU is de kans op ontsporen van de nieuwe democratieën kleiner dan daarbuiten. Toch toont de crisis ook dat er minder bereikt is in het omvormen van zuidelijke landen, waar de EU het bestaan van corrupte politici en partijen en hun verwevenheid met de vastgoedbubbel niet heeft voorkomen.
Ten derde is de vraag of de EU niet beter de prijs voor de economie had kunnen krijgen. Het argument dat de Unie heeft geholpen de crisis te bedwingen is economisch ? en misschien wat voorbarig. Sowieso is de EU is vooral een economisch project geweest. Het is moeilijk om te becijferen hoe groot de bijdrage van Europese integratie is geweest. Zeker is dat de EU heeft bijgedragen aan het reguleren van markten op onder meer de gebieden van milieubeleid en voedselveiligheid. Mede hierdoor hebben Europese producten een sterk internationaal imago. Ook in internationaal opzicht is de EU economisch van belang als gevolg van het dalende gewicht van individuele lidstaten.
Achter deze prijs schuilen veel normatieve signalen: twijfel niet over de EU, red de euro, en ga door met verdiepte integratie. Dit zijn politieke kwesties die in democratische debatten worden uitgevochten. Het Nobelprijscomité wekt, wellicht onbedoeld, de suggestie dat wie een andere EU wil tegen vrede is.
