Paraplu op, geen regen

Even de gedachten opfrissen: Bush wil een anti-raketsysteem bouwen dat vijandelijke raketten onderweg naar de VS uit de lucht moet kunnen plukken. Groot genoeg om raketten van Iran te onderscheppen, maar ook klein genoeg om de Russen en Chinezen gerust te stellen. Hij is er niet op uit om hun atoommachten te neutraliseren, de afschrikking op het allerhoogste niveau blijft dus gegarandeerd. Maar op landen als Iran en Noord-Korea kun je niet vertrouwen, dus heb je een kleine paraplu nodig. Die ontvouwt Bush 'niet zonder technische problemen' in Alaska en de VS zelf, maar hij wil ook een veiligheidsgordeltje in Europa bouwen. Daar kunnen wij niet tegen zijn, redeneert hij, want de Iraanse raketten kunnen ook op Amsterdam vallen.

De Europese gordel moet bestaan uit een radarcentrum in Tsjechië en tien lanceerinrichtingen in Polen. Rusland is tegen, want is bang dat het schild ook de Russische raketmacht kan ontmannen. Het dreigt Tsjechië en Polen te straffen, al heeft het ook tegenvoorstellen gedaan die constructief genoemd kunnen worden. Permanente toegang voor Russische officieren tot de bases in Oost-Europa bijvoorbeeld, of huisvesting van het 'Tsjechische' deel in de Azerbeidzjaanse achtertuin.

No way, antwoorden de hardliners, de Russen zien spoken en bovendien zij hebben niks (meer) te vertellen over besluiten in Praag en Warschau.

Maar we hadden toch de NAVO voor de verdediging van de VS en zijn bondgenoten? Ja, dat was een teer punt. Het voorstel van de VS voor een third point in hun raketschild was exclusief aan Tsjechië en Polen. De NAVO mag best meedoen, antwoordde Bush, maar wij wachten natuurlijk niet.

De meningen waren verdeeld. Vooral Duitsland zat niet te wachten op een conflict met Poetin. De Polen en Tsjechen waren nerveus, eindelijk bevrijd uit het Sovjetimperium hoefde er niet meteen een nieuwe koude oorlog in hun luchtruim los te barsten. Nederland keek de kat uit de boom, samen-uit-samen-thuis leek ons de veiligste weg. Als het dan moest, dan maar een NAVO-schild.

Op 25 maart kreegt de Tweede Kamer een brief waarin de regering nog eens uitlegde dat Nederland de raketdreiging ernstig nam, maar dat er nog hard gestudeerd werd. Op de NAVO-top in Boekarest, die een week later zou plaatsvinden, lag een fijn rapport klaar van tienduizend pagina's. We lezen: voor Nederland en vele andere NAVO-lidstaten geldt dat zij, om een zo afgewogen mogelijk politiek oordeel te kunnen vellen, een definitief besluit over een zo wezenlijk onderwerp willen nemen op basis van volledig uitgevoerd en afgerond onderzoek. Dat moment zal in Boekarest nog niet zijn bereikt.

Maar wie schetst onze verbazing? In Boekarest omarmde de NAVO het Amerikaanse raketplan. Het was een van de krenten uit het slotcommuniqué. Er moet nog steeds gestudeerd worden, maar de conclusie is er al: de NAVO is blij met het Amerikaanse raketschild. Geen twijfels meer van Merkel of het kabinet-Balkenende. Bush ' de lame duck president ' blijkt toch nog te scoren. Alle grote landen in de NAVO op één lijn, wie had dat kunnen denken? Het vuur is heet, het ijzer moet gesmeed. Met het NAVO-besluit kan Bush Polen en Tsjechen geruststellen dat ze door vierentwintig andere lidstaten in de rug worden gedekt. Zet uw handtekening maar gauw.

De Nederlandse regering heeft nog iets uit te leggen. Wat op 25 maart nog onbereikbaar was, bleek op 4 april mogelijk. Politiek is de kogel door de kerk en de rest is kantoorwerk. Politiek, want de twijfels over het militaire nut van een raketschild zijn bepaald niet afgenomen. Amerika heeft een handvol halfgeslaagde proeven met het schild gedaan. Tegen laagvliegende kruisraketten of atoomdreigingen die een omweg maken, biedt het schild amper verweer.

En hoe groot is de raketdreiging eigenlijk? Onze regering schreef op 25 maart dat het totale aantal ballistische raketten in de wereld nu weliswaar veel kleiner is dan twintig jaar geleden, maar 'het aantal landen dat over steeds geavanceerdere systemen beschikt (neemt) toe. In 1972 beschikten zes niet-NAVO-landen over ballistische raketten, nu zijn dat er minstens twintig. Het bereik van die raketten bedraagt ten hoogste ongeveer veertienduizend kilometer.' Volgens ontwapeningsexpert Joe Cirincione is dat allemaal zeer overdreven. Er zijn tachtig procent minder ballistische raketten in de wereld dan twintig jaar geleden, zegt hij. Ik wil het restant niet onderschatten, getuigde hij onlangs voor het Congres, er zijn inderdaad nog altijd achtentwintig raketlanden. 'But of these, seventeen have only Scud-B missiles or similar. Most of these are friends or allies.'

Korteafstandswerk, geen bedreiging voor de Verenigde Staten of Europa. Hij benoemt het gevaar als 'the incredible shrinking missile threat'. Dat klinkt vermetel, maar niet minder dan de mededeling: dat moment zal in Boekarest nog niet zijn bereikt.