Polio: biologisch wapen in handen van de taliban

 

Vorige week zijn in de Paki­staanse metropool Karachi drie medewerkers van een anti-poliocampagne vermoord.

 

Waarschijnlijk door de taliban, want bij vorige gelegenheden hadden radicale mulla’s al laten weten de aanslagen op vaccinatiebrigades van harte te steunen. De anti­poliocampagne wordt door hen neergezet als een geheime operatie van westerse landen om moslimkinderen te steriliseren, met de pleegbroeders en -zusters in de rol van Amerikaanse spionnen.

 

Volgens Human Rights Watch zijn er in Pakistan de afgelopen twee jaar al 36 polio-inenters omgebracht of door aanslagen gewond geraakt. Vorige week werd bekend dat de inentingscampagne is gestaakt, dus de talibansabotage werkt. Een sinister succes, want volgens de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) hebben door de moordaanslagen nu alleen al in de grensprovincie Waziristan een kwart miljoen kinderen geen prik gehad. En bedenkelijk jammer is het ook omdat Pakistan nog maar een van de drie landen ter wereld is waar polio een serieus probleem vormt. En het gaat daar nu net de goede kant uit: van de 200 ziektegevallen in 2011 bleven er een jaar later nog 58 over.

 

In de andere twee landen waar polio nog voorkomt, buurland Afghanistan en Nigeria, is de situatie even precair; ook daar zijn inentingscampagnes doelwit van radicale moslims. Dat houdt het gevaar in dat de ziekte zich weer verspreidt en ook om zich heen grijpt in buurlanden die net polioveilig waren verklaard. India staat op dat punt, na een succesvolle campagne. Het gevaar van opflakkering loert ook in stuurloze en door oorlog geteisterde landen als Somalië en Syrië. De perverse kant van de zaak is natuurlijk dat polio niet alleen een gezondheidsdrama is dat miljoenen kinderen bedreigt, maar ook een biologisch wapen in handen van kwaadaardige krijgslieden. Volgens de WHO zouden door gerichte aanslagen in Pakistan, Afghanistan en Nigeria zich de komende tien jaar twee miljoen nieuwe gevallen van polio kunnen voordoen.

Het onthouden van medische zorg in oorlog is een misdaad, maar helaas niets nieuws. Rapporten van de WHO documenteren allerlei varianten. In de Syrische burgeroorlog belemmert het regime-Assad systematisch medische zorg, Turkse en Bahreinse autoriteiten liggen onder vuur vanwege de (niet-)behandeling van opposanten, alle partijen in de Centraal-Afrikaanse Republiek maken zich schuldig aan health terror, en de Israëli­sche muur en talloze checkpoints op de bezette Jordaanoever frustreren medische zorg aan ­Palestijnen.

 

Terug naar Pakistan. Waar komt dat argument van 'westerse spionage' eigenlijk vandaan? Tien jaar geleden laaide de oorlog tegen de (Afghaanse) taliban op, de beweging veerde alarmerend op maar ik herinner me dat zelfs toen in heartlands als Uruzgan en Kandahar nog deals met de krijgsheren konden worden gesloten over een vrije toegang voor de inentingswerkers. Dergelijke zones of tranquility, geen onbekende strohalmen van hoop in tientallen gewelddadige conflicten, lijken nu verleden tijd.

 

Misschien moet een héél klein beetje worden toegegeven dat de War on Terror ook in dit opzicht een prijs heeft geëist. De succesvolle jacht op Osama bin Laden, in mei 2011 eindigend met zijn opsporing en dood, heeft de beschermde status van het pleeggilde geen goed gedaan. Onder regie van de CIA was in Abottabad, de toen nog vermoedelijke schuilplaats van Bin Laden, een nep-inentingscampagne tegen hepatitis in scène gezet. Een team onder leiding van dr. Shakil Afridi was ingehuurd om DNA te ontfutselen aan Osama’s kinderen in de verdachte compound. Dat kon dan worden gematcht met DNA van een in 2010 in Boston overleden zuster van Bin Laden. Deze geheime operatie van de CIA wekte de woede van de Pakistaanse regering. Afridi werd door de geheime dienst ISI gearresteerd en zal na een schimmig proces nog 33 jaar achter de tralies van een Pakistaanse kerker zuchten. De radicale moslims zwoeren nooit meer een inentingswerker te vertrouwen.

 

Het doel heiligde wat mij betreft de middelen, maar ik ben toch wel benieuwd of de polioschade destijds is opgenomen in de winst- en verliesrekening van operatie Neptune Spear, de uitschakeling van Bin Laden.