Research
Articles
Regering-Bush 2 wordt radicaler
Op zoek naar de zwevende kiezer positioneert de Amerikaanse president George W. Bush zich weer als gematigd en redelijk. Maar schijn bedriegt, want alles wijst erop dat bij herverkiezing de Bush 2-regering alle remmen los zal gooien. Als Bush de verkiezingen in november wint, dan zal hij alle binnen- en buitenlandse kritiek terzijde schuiven en zijn ?karwei afmaken?. Dit kan rampzalige gevolgen hebben.
Op de Republikeinse conventie in New York deed president Bush zich deze week weer voor als een ?compassionate conservative?, een strategie waar hij vier jaar geleden de verkiezingen mee won. Dit past in het beeld van Amerika?s nieuwe bescheidenheid, aangezien Bush onlangs met gebogen hoofd bij de Verenigde Naties aanklopte met het verzoek de Verenigde Staten bij de opbouw van Irak behulpzaam te zijn. Dit terwijl zijn Democratische uitdager John F. Kerry juist probeert zich met tv-spotjes over zijn eervolle optreden in de Vietnam-oorlog een aura van ?daadkracht? aan te meten. Ook heeft Kerry al aan Europa gevraagd om meer troepen naar Irak te sturen. Je zou bijna de indruk krijgen dat het eigenlijk weinig uitmaakt wie de komende verkiezingen wint, aangezien beiden goede oorlogspresidenten zouden zijn. Het verschil zou zitten in de details en de verpakking, maar niet in het beleid. Wordt de nieuwe Amerikaanse president dus een soort George W. Kerry?
Niets is minder waar. Bij herverkiezing zal Bush zowel in het binnen- als het buitenlands beleid een nóg radicalere koers gaan varen. In Amerika zelf zal evangelisch rechts zijn greep op het onderwijs en het rechtssysteem uitbreiden, abortus verder in de illegaliteit dringen en religieuze scholen stimuleren. De vergaande Patriot 2-wetgeving zal snel door het Congres worden geloodst waardoor de FBI e-mails, telefoongesprekken, medische en financiële gegevens van Amerikaanse burgers bijna onbelemmerd kan controleren.
Het fiscale beleid zal nog meer dan nu al het geval is de rijken bevoordelen middels een ?flat tax? (geen progressief tarief dat de rijken meer laat betalen, maar één tarief voor alle belastingbetalers). Om dit te financieren zal Bush op alle overheidsuitgaven bezuinigen; alleen het defensiebudget zal verder stijgen en binnenkort het half biljoen dollar per jaar overschrijden.
Het buitenlands beleid van een kabinet-Bush 2 zal door eenzelfde bravoure gekenmerkt worden. De neoconservatieven binnen de regering-Bush zijn na de recente tegenslagen in Irak wat op de achtergrond getreden. Maar het is veel te vroeg om de ?neocons? af te schrijven, integendeel. Een herverkiezing van Bush zal worden opgevat als een mandaat om de in Irak begonnen klus af te maken en wel met hernieuwde wilskracht en energie. De militaire overrompeling van Irak vormt slechts het begin van een strategie om het gehele Midden-Oosten naar Amerikaans model te democratiseren.
Het is onthutsend te zien hoe de Amerikaanse en Europese gedachtewereld hier uiteen lopen. Waar de meeste Europeanen zouden denken dat de VS nu toch wel genoeg hebben van hun militaire escapades, zien de meeste Amerikanen de oorlog tegen Irak als het begin van een lange ?war on terror?, waarbij andere anti-Amerikaanse dictatoren uiteindelijk hetzelfde lot als Saddam Hoessein zal treffen. Dit betekent dat door Washington aangewezen ?schurkenstaten? als Iran, Syrië en Noord-Korea het vuur aan de schenen zal worden gelegd. Uiteindelijk is er voor Bush 2 maar één echte oplossing: ?regime change?.
Bij herverkiezing zal blijken hoe president Bush zijn plaats in de geschiedenisboekjes wil invullen. Voor kritiek zal hij nauwelijks meer vatbaar zijn. Het was zeker niet toevallig dat enkele maanden geleden de door velen verguisde koudeoorlogspresident Ronald Reagan met zoveel eerbetoon ten grave werd gedragen. Net als George W. werd Reagan afgeschilderd als een schietgrage cowboy en een simpele ziel. Neocons en Amerikaanse nationalisten zien Reagan echter als de man die heldhaftig en eigenhandig de Koude Oorlog heeft gewonnen. Een tweede termijn geeft George W. een unieke gelegenheid om in Reagans voetsporen te treden en in zijn gevecht met ?Het Kwaad? te triomferen.
Het is opmerkelijk dat de regering-Reagan 2 (1985-?88) aanzienlijk gematigder was dan Reagans eerste termijn. Door schade en schande wijs geworden, bleek Reagan meer geneigd tot internationale samenwerking en nam zijn rabiate anti-Sovjet-retoriek aanzienlijk af. De kans dat Bush zich à la Reagan ?sadder and wiser? zal ontpoppen als een gematigde president is echter gering.
Vergeet niet dat Bush in 2000 minder stemmen kreeg dan zijn tegenstrever Al Gore en vervolgens plechtig beloofde een president te zullen zijn voor geheel Amerika. Van deze belofte is zoals bekend niets terecht gekomen. Integendeel, na vier jaar Bush is Amerika gepolariseerd in een zogenaamde ?50-50 nation?, met vijftig procent fervente Bush-fans en vijftig procent even felle Bush-haters.
Veel zal afhangen van de verschuivingen binnen de Bush 2-regering en de naaste vertrouwelingen van de president zelf. Daarover wordt nu al heftig gespeculeerd binnen een nerveuze ?Washington beltway?. Het somberste scenario ziet er als volgt uit: de meest liberale duif, Colin Powell, zal vertrekken en Condoleezza Rice zal hem als minister van buitenlandse zaken opvolgen. De havik Paul Wolfowitz zal Donald Rumsfelds positie op defensie innemen, terwijl Rumsfeld zelf als nieuwe nationale veiligheidsadviseur van Bush in het Witte Huis de touwtjes in handen zal nemen. Ook in de lagere geledingen van alle ministeries zullen de overgebleven gematigden het moeten ontgelden.
En wat betekent een regering-Bush 2 voor Europa en voor Nederland in het bijzonder? Weinig goeds. Amerika zal zich verder ontketenen en de voor ons zo belangrijke internationale organisaties als de VN en de Navo óf negeren óf als voetveeg behandelen.
We moeten niet net doen of bij een overwinning van John Kerry in november alles rozengeur en maneschijn zal zijn. Zo kan Nederland immers nauwelijks weigeren wanneer president Kerry bij ons aanklopt voor meer troepen in Afghanistan en Irak. Dit zal in Den Haag en andere Europese hoofdsteden veel hoofdpijn teweegbrengen. Maar het zal niets zijn vergeleken bij de misère die ons ten deel zal vallen na een herverkiezing van George W. Ik houd mijn hart vast.