Speculeren over Mumbai

Het weerhield honderden journalisten er overigens niet van om er verslag van te doen - waarvan het enige doel kon zijn om te laten zien hoe gevaarlijk het centrum van Mumbai was. Het weerhield tientallen deskundigen er niet van om in alle beschikbare media te speculeren over de toedracht - waarvan het enige doel kon zijn om te laten zien op hoeveel drijfzand zulke vrije gedachten berusten. Het weerhield allerlei politici en burgers er niet van om te schelden op 'falende' inlichtingendiensten - waarvan het enige doel kon zijn om de onmacht te uiten bij iets dat (misschien wel te voorspellen, maar dan nog) niet te voorkomen is.

Het enige dat je zeker kon weten op woensdag 26 november was dat India in drie jaar tijd tientallen terreuraanslagen achter de rug heeft, waarbij vierduizend doden zijn gevallen. Die zijn gepleegd van Assam en Kashmir in het uiterste noordoosten, via Delhi in het midden en Bangalore en Jaipur in het westen, tot Sri Lanka aan de zuidpunt. Ze worden uitgevoerd op drukke plekken waar gewone Indiërs winkelen en reizen, zoals markten en treinen; waar ze bidden, zoals in moskeeën en tempels; waar de volksvertegenwoordigers van de grootste democratie op aarde bijeenkomen, zoals eind 2007 in het parlement in Delhi; en zelfs buiten India waar diplomaten werken, zoals eerder dit jaar toen de ambassade in Kaboel eraan ging.

Over de daders weet men alleen dat ze meestal onbekend en dus onberecht blijven. Ze kunnen uit het buitenland komen, maar sinds kort erkent India dat het ook zijn home grown terroristen heeft. Ze kunnen afkomstig zijn uit het achtergestelde moslimmilieu, dat in de Indiase Moedjaheddien een paraplunaam heeft, maar ook uit het rechtse hindoemilieu, dat de naam Hindutva draagt. Voor buitenlandse daders wordt bijna altijd gewezen naar de Pakistaanse Lashkar-e-Taiba groep, die met hulp van de Pakistaanse inlichtingendienst ISI en/of Al-Qaida opereert. Een 'nuttige' bende in de tijd toen de VS en Pakistan nog tegen de Sovjetbezetters van Afghanistan streden, maar na dat tijdperk niet ontbonden. Het werd actief voor de radicaal-islamitische (dus ook anti-Indiase en anti-Amerikaanse) zaak, onder andere in de grensgebieden met Afghanistan en Indiaas Kashmir. Ook Birma, Bangladesh en zelfs China worden verdacht van terreuractiviteiten op Indiase bodem.

Dus 'buitenland' betekent niet automatisch 'Pakistan'. En dan nog betekent Pakistan niet automatisch 'de staat Pakistan', want het is de naam van een falende staat waar het gezag is gecorrumpeerd, regering en oppositie elkaar het licht in de ogen niet gunnen, waar delen van het leger en de ISI aan de touwtjes trekken en in de buitengewesten krijgsheren de dienst uitmaken. Je kunt koffiedik kijken door naar de modus operandi achter de terreuraanslagen te kijken. Geen Al Qaida-werk, zegt de ene terreurexpert, want die hanteren de zelfmoordaanslag, de spectaculaire explosieven, en de videoboodschap achteraf. Wél Al Qaida, zegt de ander, want het ging om een aanval op elf doelen tegelijk, hét handelsmerk van de Bin Ladenschool. Geen Indiase Moedjaheddien, zegt de ene expert, want die 'communiceerden' hun aanslagen tot nu toe vrijwel real time. Wél IM, zeggen anderen, die deden het al eerder op deze eenvoudige (met machinegeweren en handgranaten) maar goedgeorganiseerde manier.

Er valt dus niets te zeggen, laat staan te beschuldigen. Laat mij er desondanks een willekeurig scenario aan toevoegen, puur gebaseerd op (de al even willekeurige) aanname dat er géén toeval bestaat tussen de moordpartij in Mumbai en een uitzonderlijke ontwikkeling in Zuid-Azië in de afgelopen weken. Pakistan is bijna failliet door de kredietcrisis. De per ongeluk aan de macht gekomen president Zardari (zakenman) krijgt van het IMF leningen in ruil voor bezuinigingen op zijn strijdkrachten. Vervelend, hij stond juist onder zware druk van Amerika om flink te vechten in de tribale grensgebieden met Afghanistan. Sluit daarom eerst vrede met India, was de boodschap uit Washington, en ontdoe je van de politieke tak van de ISI die gemene zaak maakt met de taliban en Al-Qaida. Aldus deed Zardari en hij veroordeelde het moslimterrorisme in Kashmir.

Vorig weekend deed hij een ongehoord vredesvoorstel aan India: Pakistan zou nimmer als eerste met kernwapens aanvallen, en het wil een economische unie met het booming buurland, dat Pakistan uit de financiële put kan trekken. Zijn voorstel is met de grootste argwaan, zo niet afgrijzen, binnen het leger en de ISI ontvangen. India kon het nauwelijks geloven. Nauwelijks drie dagen heeft het geleefd, daarna vonden de aanslagen in Mumbai plaats.