Research
Op-ed
Stoere steun?
Het is driemaal dapper van de Kamerleden om voor toetreding te zijn. Als leden van de eigen partij (die tot nu toe tegen was), als fractieleden van een coalitiepartner (van een kabinet dat Georgië op afstand houdt), en als volksvertegenwoordigers van een land dat lid is van de NAVO (die zelf hopeloos is verdeeld en de vingers niet aan een toetredingsbesluit wil branden).
Daarom mag je ervan uitgaan dat over het artikel in Socialisme & Democratie driemaal is nagedacht en dat de fractiespecialisten uit meer dan een opwelling van mededogen naar de pen grepen. Het draait om artikel 5 van het NAVO-verdrag: een aanval op één wordt opgevat als een aanval op allemaal. Dat betekent dat we de bedreigde partner samen te hulp moeten snellen, eventueel ook militair. Keihard gesteld: lidmaatschap van Georgië betekent dat Van Dam en Blom vinden dat Nederlandse soldaten desnoods in de Kaukasus tegen Russen zullen moeten vechten.
Niet misselijk, maar dat scenario is ook al denkbaar in andere landen die het NAVO-ticket reeds op zak hebben, zoals Estland of Polen. Het is die landen, met de onvrijwillige patronage van de Sovjet-Unie in het Warschaupact nog in het geheugen (en nu zielsdankbaar dat die ijstijd voorbij is) niet kwalijk te nemen dat ze aan de kant van Georgië staan. Net als secretaris-generaal De Hoop Scheffer, maar zijn stem is nogal rolgebonden.
Stoer dus, die steun voor Georgië - ?temeer omdat het koor der aarzelaars alleen maar lijkt te groeien. De Amerikaanse minister van Defensie Gates maakt geen geheim van zijn twijfels. Hij zoekt een middenweg, lees uitvlucht. 'Ik denk liever aan het houden van militaire oefeningen, dingen die we al zestig jaar doen. Niet al te duidelijke grenzen trekken, geen signalen uitzenden die verkeerd begrepen kunnen worden.' Nog duidelijker was zijn waarschuwing aan John McCain, misschien zijn volgende president, om Rusland niet te isoleren. 'We moeten bestaande verplichtingen honoreren, maar oppassen met het aangaan van nieuwe allianties.' En dat, een dag nadat Rusland zo'n alliantie met de afgescheiden regio's Abchazië en Zuid-Ossetië had gesloten; kan iemand de witte vlag nog duidelijker hijsen?
Door een monumentale denktank als het International Institute of Strategic Studies worden de PvdA'ers ook al niet gesteund. Uitgerekend dezelfde dag verscheen de Strategic Survey die de NAVO dringend een reality check aanraadt. Speel geen Russische roulette, zet de uitbreiding van de NAVO even stil, maak nu geen 'strategische fout', terg Moskou nu even niet, zegt directeur John Chipman. Dat is geen Chamberlain-1938, maar realisme-2008. In 1938 werd Sudetenland vooraf weggegeven aan Hitler, dus als die vergelijking al opgaat moeten we terug naar april jl. toen Georgië (en Oekraïne) door Europese landen in de wachtkamer werden gezet.
En wat willen Van Dam en Blom eigenlijk precies? Willen ze aan 'groot-Georgië', dus inclusief de twee afvallige regio's, de artikel-5-garantie geven? Dan komt hun pleidooi neer op een roll back van de Russen. Een oorlogsverklaring dus. Of heeft hun pleidooi slechts betrekking op 'klein-Georgië'? Dan is hun voorstel een tragisch -novum, want neerkomend op feitelijke erkenning van de afscheiding. En zou Georgië verder van huis zijn dan nu. (Wie zou er voor een NAVO-lidmaatschap van Nederland zijn, op Zeeuws-Vlaanderen en Groningen na?)
Het voorstel is loffelijk, maar vrijblijvend en wellicht riskant. Het steunt op twee argumenten. Georgië is een democratie in wording en het is belangrijk voor Europa omdat er een gasleiding doorheen loopt. Dat eerste argument is hoogstaand, maar gold al een tijdje; blijkbaar was democratische solidariteit alléén geen voldoende reden om te belonen. Die gasleiding vormt inderdaad een strategisch probleem.
Misschien drijft de principiële afkeer van kernenergie de PvdA in de armen van de NAVO als gaswacht - het kan verkeren. Maar moet dat aardgas nu een reden voor acuut realisme zijn? Nee, dan moet een ander hyperrealisme prevaleren: de wetenschap dat de VS er nu voor terugdeinzen een derde Amerikaanse oorlog, om Georgië, te voeren. Je kunt de NAVO het beste om zeep helpen door de organisatie met een onverzekerbaar risico op te zadelen. Triest, maar de beste afschrikking lijkt nu juist om dát rampscenario te vermijden, Georgië vol te proppen met zo veel mogelijk waarnemers uit zo veel mogelijk landen en als de Russen zich onverhoopt toch aan Tblilisi vergrijpen desnoods de beurs in Moskou te laten imploderen. Dat werkte de afgelopen weken al best aardig.