Vijand van de vijand

Ook Pakistan kampt met de kredietcrisis en moet met de pet rond om het hoofd boven water te houden. Het leger heeft door geldgebrek de oorlog tegen de taliban en de jacht op Al-Qaida hier en daar moeten onderbreken. Een welkome pauze voor het leger, dat zegt honderden vijandelijke strijders sinds augustus te hebben gedood, maar zelf ook veel verliezen heeft geleden. Het Pakistaanse leger heeft het niet zo op dat grensgebied met Afghanistan - zijn voornaamste reden van bestaan en glorie ligt in de confrontatie met de grote buur aan de andere kant van het land, India.

De Amerikanen drukken Pakistan op het hart om zijn laatste middelen liever aan het uitroeien van de Taliban te besteden. Tien miljard dollar militaire hulp gaven de Amerikanen sinds 2001 al, maar die verdween in het zwarte gat van de corruptie en in te dure wapens die tegen India konden worden ingezet. Nu het land rood staat, staan de Amerikanen niet te trappelen om er weer een paar miljard in te gieten - als die al beschikbaar zouden zijn. Het IMF heeft Pakistan zelfs bevolen de defensie-uitgaven drastisch te korten. Gek genoeg geeft dat Islamabad zelfs onderhandelingsmacht ten opzichte van Washington, want het kan nu zeggen: kom over de brug, anders moeten wij 'jullie' oorlog vandaag stilleggen.

De Amerikanen hebben Pakistan deze zomer bevolen de vrijhavens voor de taliban en Al-Qaida aan de Pakistaanse kant van de grens aan te pakken. Doen jullie het niet zelf, dan doen wij het met onbemande Reaper-vliegtuigen die raketten afvuren, helaas soms ook op scholen of bruiloften. Of desnoods met commando-acties die we niet altijd van tevoren kunnen melden.

Die grensoverschrijdingen wekken de woede van de Pakistaanse bevolking en dwingen de Pakistaanse regering om grote verontwaardiging tentoon te spreiden en de Amerikanen met vergelding te dreigen.

Maar de werkelijkheid is dat de Amerikanen speelruimte krijgen zolang ze 'onzichtbaar' blijven. Het alternatief is dat de autonome stammen in het grensgebied worden gekocht om de talibanstrijders uit hun gebied te jagen, maar daartoe moeten zij wel getraind en bewapend worden. Vorige week maakte Pakistan bekend dat het dit dan maar ging doen. Al meer dan vijfentwintigduizend van deze lashkars zouden zijn geronseld om nu het vuile werk op te knappen. De buitenwereld moet vooral geloven dat dit een initiatief van de regering-Zardari is. En vooral niet dat de Amerikanen er een cent voor hebben betaald.

Misschien, maar van mij mag u daaraan twijfelen. Pakistan zou tienduizenden Chinese kalasjnikovgeweren hebben gekocht. Die zijn goedkoop en staan erom bekend dat zelfs kinderen er snel mee kunnen leren schieten. Het zou me niet verbazen als ze met Amerikaans (of Saoedisch?) geld zijn betaald. In de Pakistaanse pers valt ook te lezen dat de Amerikanen duizend Humvee-terreinwagens in Pakistaanse fabrieken laten fabriceren. Ook voor gebruik in de grensoorlog.

Hebben we die tactiek niet eerder gezien, als het de Amerikanen niet mee zat?

Ja, het lijkt op de Vietnamisering in de jaren zeventig, toen Amerikanen geld en wapens uitdeelden aan bergstammen in Zuidoost-Azië, en natuurlijk Zuid-Vietnamezen, om de Noord-Vietnamese Vietcong te bestrijden. En het lijkt op de bestrijding van de Russen in de jaren tachtig, door geld en wapens uit te delen aan moejaheddienstrijders in het door de Sovjetunie bezette Afghanistan. En daarmee een monster baarden, dat nu twintig jaar later op zijn beurt bestreden moet worden.

En het lijkt op het train and equip-programma waarmee, tegen het VN-wapenembargo in, de Kroaten in de jaren negentig werden bewapend om de oorlog in de Balkan een wending te geven.

En het lijkt natuurlijk op het uitdelen van dollars en kalasjnikovs aan de soennitische Awakening Councils in Irak, die bereid waren de surge van Bush en generaal Petraeus een handje te helpen en tegen Al-Qaida-in-Iraq te vechten. Hé, David Petraeus... dat is de generaal die op 31 oktober is bevorderd tot commandant van het hele Central Command, dus ook Afghanistan!

Amerika heeft twee soorten bondgenoten. De vrienden, bij wie altijd gebedeld moet worden om meer steun en meer geld voor defensie, maar die vaak de kat uit de boom kijken. En de vijanden van de vijanden, die zich laten inhuren zolang ze er niet slechter van worden, maar niet zelden het probleem van morgen vormen. En zo worden de lashkars de vijanden van de Pakistaanse taliban, die zelf de vriend van de Afghaanse taliban zijn, die omdat ze de vriend van Al Qaida waren, op hun beurt de vijand van Amerika zijn, de vrienden van Amerika.