'Winst' in Afghanistan

Wat is 'winnen' in Afghanistan? We zitten hier midden in het Oude Testament, zegt generaal Tom Middendorp. Hij is net terug uit Afghanistan, waar hij zes maanden commandant was van de Task Force Uruzgan South. Welke betekenis heeft de waarschuwing van de nieuwe Britse opperbevelhebber Sir David Richards, dat de Navo zeker nog veertig jaar in Afghanistan moet blijven, dan eigenlijk? Kun je een land in veertig jaar van het Oude Testament naar de eenentwintigste eeuw helpen? Nou ja, 'we hoeven er ook geen Zwitserland van te maken,' verduidelijkte Richards.

Zijn waarschuwing is de zoveelste schok voor de politici die dachten dat Afghanistan te verkopen is als een aflopende zaak. Een operatie waar je een paar jaar mee kwijt bent en een exitstrategie aan vastknoopt, waarna je je soldaten via een 'strandchill' op Kreta naar huis vliegt en dan alles weer back to normal verklaart.

De voorspelling van Richards is grimmig en schokkend. Nog maar een paar maanden geleden ontvouwde president Obama zijn nieuwe Afghanistanstrategie. Afghanistan was zijn oorlog, jazeker, hij stuurde er nog eens eenentwintigduizend soldaten naartoe. Winnen werd opnieuw gedefinieerd als: niet verliezen. Winnen werd: na een paar jaar wegwezen, na de Afghanen geleerd te hebben om voor hun eigen veiligheid te zorgen.

Eerst nog even door de zure appel heen bijten. Op 20 augustus zijn de presidentsverkiezingen - niet in paniek raken. De Taliban zal de verkiezingen willen verstoren, de Navo zal er alles aan doen om dat te voorkomen, de strijd zal dus oplaaien en er zullen nog even veel doden vallen. Daarna zal het beter worden.

Als iedereen nu met één mond zou spreken zou je er gerust op kunnen zijn. De strijd is inderdaad opgelaaid, maar niemand weet of hij na de verkiezingen inderdaad weer gaat liggen of dat er nog een schepje bovenop gaat.

Niemand weet wat het jongste Navo-offensief Panterklauw in Helmand nu precies heeft opgeleverd. De Navo noemt het een overwinning, maar is het meer dan een operatie-tijdelijk-wegduiken van de Taliban geweest?

Niemand weet wat president Obama binnenkort zal besluiten: ingaan op verzoeken van zijn militairen om nog veel meer militairen naar Afghanistan te sturen, of luisteren naar de strategen die hem adviseren de blik naar Pakistan te verleggen. Niemand weet wat na 20 augustus het lot zal zijn van Karzai, die ondanks corruptie en impopulariteit toch wel als winnaar van de presidentsverkiezingen uit de bus zal komen. Zullen de Taliban raketten op Kaboel blijven afvuren om aan te tonen hoe weinig zijn winst werkelijk waard is, zal hij zijn tanden laten zien en eisen dat de Navo andere gevechtsmethoden toepast, zal hij het op een akkoordje met de Taliban gooien?

Niemand weet waarom generaal Richards zegt dat de Navo er nog zeker veertig jaar werk zal hebben, terwijl de nieuwe Navo-chef Rasmussen in dezelfde week bij zijn inauguratie zei dat de Afghanen de klus binnen vier jaar zouden moeten overnemen. Niemand weet wat de gevolgen van de kredietcrisis zullen zijn: de kosten van de oorlog zijn schrikbarend en de overheidsinkomsten dalen in de Navo-landen de komende jaren met misschien wel tien tot vijftien procent. Zullen verre oorlogen dan immuun blijven voor de onvermijdelijke bezuinigingen?

Ferm als hij is, ook generaal Richards spreekt niet met één mond. Zes maanden, of veertig jaar, het maakt hem weinig uit. Als commandant van ISAF luidde hij in september 2006 al de noodklok. Tegenover de Financial Times zei hij dat de Navo binnen zes maanden de Taliban zou moeten verslaan, anders was het gedaan met de missie en zou het bondgenootschap hebben gefaald, punt. De Navo - en ook de VN, en zelfs de Amerikaanse regering - hebben intussen toegegeven

de Taliban niet te kunnen verslaan. De veiligheidssituatie is verder verslechterd.

Afgelopen week lekte een geheime kaart van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken uit waarop staat dat de helft van Afghanistan high risk is of onder vijandelijke controle. De kaart is van eind april, voor de huidige opleving van de oorlog. Juli was met vijfenzeventig slachtoffers de dodelijkste maand voor de coalitie sinds 2001. Met de moed der wanhoop probeert de Navo de race met de Taliban om de hearts en minds te winnen. Maar de VN maakte twee weken geleden een diepterecord bekend: in 2009 vielen al ruim duizend burgerslachtoffers, een kwart meer dan vorig jaar in dezelfde periode.

Hoe treurig dat de VN-boekhouders het nog een 'significante verschuiving' noemen dat er nu, vergeleken bij vorig jaar, méér burgers door aanslagen van de Taliban vallen dan door de vliegtuigen van de Navo. Tot op een tiende procent is het uitgerekend. Moeten we dat dan maar 'winst' noemen?