Autogekte

De wielen onder de Amerikaanse droom zijn tot stilstand gekomen. De terugval in autoverkoop is de grootste sinds de Tweede Wereldoorlog. In de buurt van Chicago zag ik bij een autodealer een groot 'Car Madness'-spandoek waarop nieuwe auto's met extreme kortingen werden aangeboden, plus gratis allerlei luxe accessoires. Voor 1 dollar extra kreeg je er ook nog eens een gebruikte auto bij.

De bazen van de 'Grote 3' in Detroit schreeuwen moord en brand. Als zij niet snel $ 25 mrd aan leningen krijgen van het Congres of de Federal Reserve zullen op z'n minst 3 miljoen banen verloren gaan, indirecte banen nog niet meegerekend. General Motors zou binnen een paar maanden de productie al moeten stoppen. De financiële crisis krijgt de schuld van alle ellende.

Vooral Republikeinen verzetten zich: waarom moet de belastingbetaler opdraaien voor falend mismanagement? Vadertje Staat wordt zo nog machtiger. Een enkeling roept al dat het socialisme door al die staatsinterventies achterom wordt binnengehaald.

De autobazen valt inderdaad veel te verwijten. In de lange periode van economische groei hebben ook zij voortekenen van naderend onheil niet onderkend. GM, Ford en Chrysler verkopen nog steeds meer SUV's en trucks dan gewone, dus zuiniger, auto's.

De overheid staat voor een enorm probleem. De auto-industrie is al lange tijd in een ijzeren greep van de vakbonden. Veel werknemers verdienen gegarandeerde jaarsalarissen van zo'n $ 90.000 en hebben ook jaren na hun pensioen recht op een uitgebreide gezondheidszorg.

De Amerikaanse auto-industrie zit in een moeilijke concurrentiepositie. Wat te doen?

Bij een faillissement met een doorstart kunnen rechten van werknemers worden weggenomen. Maar dat is moreel onjuist. Bovendien zijn er, als de overheid afzijdig blijft, onvoldoende noodkredieten van particulieren in de huidige, sombere tijd. Politici moeten in bijzondere omstandigheden bijzondere noodmaatregelen nemen. Dus wel tijdelijk financieel ondersteunen!

'President-elect' Obama heeft een herstructureringsplan van honderden miljarden dollars klaarliggen om te beijveren dat Detroit binnen tien jaar model staat voor de energiezuinige auto. Dat kan veel nieuwe banen opleveren en is een verstandige politiek die bij Amerika past: innovatief, winstgevend en toekomstgericht. Wat minder traditioneel kapitalisme is heus niet zo erg.