De Veiligheidsraad en de nucleaire programma's van Noord-Korea en Iran

Het overleg in de VN-Veiligheidsraad stond in 2006 voor een belangrijk deel in het teken van het non-proliferatievraagstuk, toegespitst op de nucleaire programma's van Noord-Korea en Iran. In beide gevallen leidden deze bemoeienissen tot de aanvaarding van een tweetal resoluties die voorzagen in bindende economische sancties als reactie op de weigering van de twee landen om tegemoet te komen aan de eisen van de Veiligheidsraad. Wat bracht de Raad tot deze strafmaatregelen en in hoeverre bieden deze uitzicht op een doorbraak?

Dick Leurdijk gaat nader in op de achtergronden van de bemoeinissen van de Veiligheidsraad met de nucleaire programma's van de twee landen, ingegeven door zorg om de gevolgen van de 'proliferatie-gevoelige activiteiten' van de regimes in Pyongyang en Teheran. In beide gevallen gaat aan die zorg een lange geschiedenis vooraf. Noord-Korea moet nog steeds opening van zaken geven omtrent zijn nucleaire activiteiten die teruggaan tot de jaren tachtig van de vorige eeuw. In het geval van Iran eist de Veiligheidsraad duidelijkheid omtrent het nucleaire programma, dat twee decennia lang voor de buitenwereld geheim werd gehouden. Ondanks opmerkelijke parallellen in de opstelling van de internationale gemeenschap in beide gevallen van 'non-compliance', is er op één punt sprake van een wezenlijk verschil. Waar Noord-Korea reeds werkte aan een kernwapenprogramma, bevond het Iraanse programma zich nog 'slechts' in het stadium van de ontwikkeling van een eigen nucleaire brandstofcyclus, i.c. de verrijking van uranium. Leurdijk gaat in op de achtergronden van de opstelling van de Veiligheidsraad, met bijzondere aandacht voor de besluitvorming rond beide dossiers, toegespitst op de politieke eisen, de economische sancties en op de optie van diplomatiek overleg als uitweg. In februari 2007 kwam het in het zg Zespartijenoverleg met Noord-Korea tot een doorbraak. In het geval van Iran speelt op de achtergrond de gedachte van een mogelijk militair optreden van de kant van de VS of Israel tegen Iran's nucleaire faciliteiten. De situatie rond het Iraanse nucleaire programma bevond zich nog steeds in een impasse. Duidelijk was dat de spanningen rond beide nucleaire programma's voorlopig nog wel zullen aanhouden, als 'testcase' voor het multilateralisme, zowel wat betreft het non-proliferatiestreven en als de effectiviteit van de Veiligheidsraad binnen het kader van het VN-systeem.

Meer informatie/bestellen

Informatie en/of bestellingen via het Secretariaat CDSP van het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael, tel. (070) 3746605 of email.

De kosten voor de publicatie bedragen ? 12,50. U ontvangt de publicatie na ontvangst van betaling.