Research

Op-ed

Geert Wilders is de Nederlandse Joe McCarthy

01 May 2012 - 15:40
Net als McCarthy was ook Wilders lange tijd een redelijke politicus, maar brandde ook hij van eerzuchtTjonge, jonge, wat een week. Wel hele grote woorden van onze politici. Een minister zei 'dat een donkere schaduw over Nederland gleed'. Angstige, maar ook stoere taal. De zwartepiet voor de politieke en economische problemen werd collectief neergelegd bij Geert Wilders. Politici zwegen hem dood in het Kamerdebat. 'Daar hebben we de komende jaren geen last meer van', zeiden ook diverse Kamerleden van regeringsfracties die vrijuit konden spreken omdat de gedoogsteun plotseling was weggevallen.

Ook media werden opeens kritischer. In het ochtendprogramma op Nederland 1 werd een meneer in een Haags koffiehuis opgevoerd die Wilders 'on-Nederlands' noemde nu hij onze economische belangen zo had geschaad. 'Ik hoop maar dat hij niet alleen wegrent van Rutte, maar van ons hele land.' Barbertje moet hangen!

Pas toen de begrotingsdeal van miljardenbezuinigingen door Wilders op het laatste moment werd opgezegd, stonden de critici collectief op. De onderhandelaars, inclusief Wilders, hadden dat Grote Compromis in een langgerekt proces uiterst zorgvuldig gebakken.

Maar waarom nu pas al die kritiek? Het doet me allemaal sterk denken aan de opkomst en ondergang van de rabiate communistenjager Joe McCarthy in de jaren vijftig. De van eerzucht brandende senator McCarthy isoleerde zich van zijn Republikeinse partij. Ging naarstig op zoek naar eigen hete politieke hangijzers. Hij vond ze in de heksenjacht op de communisten, zeg maar de moslims van die tijd. Zij infiltreerden 'massaal' in de maatschappij die zij in de ogen van McCarthy ondermijnden. Staatsgevaarlijk dus. van 1950 tot 1953 maakte hij optimaal misbruik van de onzekerheid onder de Amerikaanse bevolking. De communisten hanteerden grootschalig geweld in de SovjetUnie, bij de Chinese omwenteling in 1949 en tijdens de Korea-oorlog van 1950 tot 1953.

De 'linkse kerk' in Amerika werd de grote zondebok. 'Fighting Joe' kwam op voor de Amerikaanse Henk en Ingrid: Joe Sixpack, die terugverlangde naar de 'good old days'. McCarthy regeerde de pers en gebruikte schuttingtaal die ons sinds Wilders bekend in de oren klinkt. Ook McCarthy noemde tegenstanders 'knettergek' en 'idioot'. Hij durfde ook niet echt met mensen in debat. Hij was een zender, geen participant in de democratie. De Republikeinse president Eisenhower besefte, net als Rutte bij Wilders de afgelopen tijd, dat zijn populistische tegenstander smulde van alle aandacht. Eisenhower gedoogde McCarthy in de hoop dat hij vroeg of laat zijn hand zou overspelen vanuit een overdosis aan zelfvertrouwen.

Dat gebeurde bij McCarthy toen hij een fundament van de Amerikaanse maatschappij aantastte. Hij viel het leger aan. Beschimpte hoge legerofficieren als landverraders 'die hij de hersens uit het hoofd zou schoppen'. Wilders heeft ook een fundament van de Nederlandse maatschappij aangetast, onze economie dus. volgens intimi was hij lange tijd een redelijke politicus, maar brandde ook hij van eerzucht. Hij was eveneens op zoek naar hot issues waarmee hij snel kon scoren. Hij vond in de moslims, de 'linkse kerk' en Europa zijn ideale tegenstanders. In onzekere tijden van terrorismeaanslagen en dreigingen, en een achteruit hollende economie, kon hij gemakkelijk gevoelens van onzekerheid bij vooral oudere Nederlanders uitbuiten.

Toen McCarthy uiteindelijk inderdaad zijn hand overspeelde, namen zijn collega's in het Congres een formele motie van afkeuring aan. Zijn machtspositie zakte als een plumpudding in elkaar. Exit McCarthy. Bij Wilders weet ik het zo net nog niet. Hij zal weer aanschuiven bij televisiedebatten en kan zich bij een verslechterende economie nog steeds profileren als de hoeder van de zwakken die zich onbegrepen voelen. vooralsnog geen exit Wilders dus. Even geduld nog.