Kleine wapenwedloop

Tsjechië is om: afgelopen week werd bekend dat het land zo goed als zeker akkoord gaat met de plaatsing van een radarstation voor het Amerikaanse raketschild. Ook de onderhandelingen met Polen voor de bouw van een raketbasis zullen waarschijnlijk snel zijn afgerond. De Poolse regering probeert nog het onderste uit de kan te halen en verlangt volledige modernisering van de Poolse krijgsmacht, maar een akkoord hangt in de lucht. De vreugde in Washington was toch al groot, nadat twee weken geleden met succes een satelliet uit de atmosfeer was geschoten. Formeel had het met een raket beschieten van de defecte satelliet geen enkel verband met de ontwikkeling van het raketschild. Informeel is iedere defensieonderzoeker het erover eens: het was wel een mooie gelegenheid om de techniek te testen.

De gestage voortgang in de ontwikkeling van het raketschild leidt niet overal tot applaus. De Russen lopen voorop in de kritiek op het systeem, maar iedere andere staat met de beschikking over langeafstandsraketten maakt zich evenveel zorgen. Mocht het raketschild werkelijk gaan functioneren, dan zijn de Verenigde Staten militair gezien oppermachtig. Ze kunnen wel zelf raketten afschieten, maar alle vijandige raketten worden vernietigd. Landen als Rusland en China baseren hun militaire kracht juist op hun rakettenarsenaal; als dat waardeloos wordt, hebben zij een probleem. Hoe verder het raketschild wordt ontwikkeld, hoe nerveuzer zij worden en hoe meer internationale spanningen kunnen ontstaan. De Chinezen zijn overigens al een kleine wapenwedloop begonnen en proberen een vergelijkbaar raketafweersysteem te ontwikkelen.

Ook in Europa, dat toch ook min of meer wordt beschermd door het Amerikaanse raketschild, is niet iedereen positief gestemd. Nog afgezien van de groeiende internationale spanningen en de mogelijke wapenwedloop die zal ontstaan, bestaan er twijfels over het gevaar van onderschepte raketten. Wat gebeurt er met een raket met nucleaire, biologische of chemische lading die op grote hoogte tot ontploffing komt? De kans is groot dat het raketschild vijandige raketten onderschept boven of nabij Europees grondgebied. Immers, voordat een vijandige raket is ontdekt, koers en snelheid zijn berekend en er een Amerikaanse raket op is afgevuurd, is er al enige tijd verstreken. Krijgt Europa te maken met nucleaire explosies of biologische of chemische neerslag boven het grondgebied? En waar blijven de brokstukken van beide raketten?

Er is een meevaller voor iedereen die zich zorgen maakt. Ook al zijn er de laatste tijd wat stappen in de gewenste richting gezet, het zal nog lang duren voor het Amerikaanse raketschild werkelijk functioneert. Een satelliet neerhalen waarvan je ruim van tevoren de koers kunt berekenen, is nog altijd een stuk eenvoudiger dan het reageren op een verrassingsaanval met vele raketten tegelijk die binnen enkele tientallen minuten hun doel kunnen treffen. Bovendien, menen experts, valt het raketschild redelijk eenvoudig te bedriegen. Daarop wordt in Rusland, China en alle andere landen met langeafstandsraketten ongetwijfeld al druk gestudeerd.