Liever Obama dan Clinton als leider van global village

De ware les van '11 september' en andere terroristische acties is dat de wereld definitief een dorp is geworden. Er is een sterke asymmetrie tussen formele en informele macht. Zo sloeg een groep burgerterroristen op klaarlichte dag een gat in het machtige pantser van Amerika. Overal op aarde zijn haarden van gevaarlijk fundamentalistisch denken. Grenzen van tijd en afstand zijn door moderne communicatie- en transportmiddelen weggevaagd waardoor nieuwe informatie en denkbeelden ons overspoelen. Dat zorgt voor verwarring en onzekerheid bij miljoenen wereldburgers.

Deze ontwikkelingen hebben ook consequenties voor internationale verhoudingen. Het oude machtsdenken in Koude Oorlogstermen is achterhaald want te eenzijdig gerelateerd aan de exclusieve belangen van staten. De Amerikanen en de wereld hebben behoefte aan een president die een aansprekend nieuw internationalisme predikt. Barack Obama kan zo'n president zijn.

Veel Amerikanen hebben in de voorverkiezingen op hem gestemd omdat zij de positieve invloed en het imago van hun land in de wereld ondermijnd zien. Als geen ander kan Obama een nieuwe, inspirerende John F. Kennedy of Woodrow Wilson zijn, die het gepijnigde electoraat weer richting geeft met een meer idealistische buitenlandse politiek.

Zo wil Obama de ontwikkelingshulp verdubbelen mede omdat 'als kinderen in bijvoorbeeld Afrika niet kunnen lezen en schrijven deze situatie op de langere termijn ook een veiligheidsrisico betekent.' Anders dan Bush legt hij de nadruk op samenwerking met bondgenoten en respect voor internationaal recht in de strijd tegen het internationale terrorisme.

Zelfs is het voor Obama bespreekbaar lid te worden van het Internationaal Strafhof. Zijn Democratische tegenstander Hillary Clinton wil zo'n lidmaatschap alleen ondersteunen als de Verenigde Staten een uitzonderingspositie krijgen waardoor Amerikaanse oorlogsmisdadigers niet kunnen worden bestraft.

Clinton houdt meer vast aan het oude machtsdenken vanuit Amerikaans perspectief. En dat geldt nog meer voor de Republikeinse presidentskandidaat John McCain die ten aanzien van Irak louter de militaire kaart speelt. Hij wil 'blijvend' Amerikaanse troepen in Irak stationeren en wilde er zelfs nog meer sturen.

Obama beseft dat de veiligheid van de Verenigde Staten is gebaat bij een nieuwe 'global aproach'. Clinton wil langer dan haar Democratische tegenstrever Amerikaanse gevechtstroepen in Irak houden en in ieder geval een stelsel van Amerikaanse bases in de regio handhaven om snel in te kunnen grijpen in dat land. Obama wil zich meer richten op de brandhaard-Afghanistan, waar coalitietroepen van Navo-partners onder vuur liggen.

Clinton heeft als senator en voormalig 'first lady' weliswaar meer ervaring op buitenlands- en veiligheidsterrein, maar mede door de post-11 september politiek van de regering-Bush zijn traditionele uitgangspunten en strategieën op veiligheidsterrein veranderd.

Wat was, blijft leerzaam. En natuurlijk, de nieuwe Amerikaanse president blijft verankerd aan veel van het oude.

De Navo is een prima voorbeeld van nieuwe ontwikkelingen. In feite is de ooit zo op Europa gerichte alliantie 'global' geworden. Naast militaire taken worden in toenemende mate ook wederopbouwactiviteiten verricht in alle uithoeken van de wereld.

Obama zou een pragmatisch idealisme moeten prediken. Er is behoefte aan nieuwe inzichten in een wereld waarin economische en militair-strategische machtsblokken zich in snel tempo ontwikkelen en voortdurend met elkaar verstrengeld zijn. Alles en iedereen heeft met elkaar te maken. Bij die steeds kleiner wordende wereld past president Barack Obama beter dan de 'oude' Hillary Clinton.