Als problemen in eigen huis boven het plafond uitstijgen, is het van veraf goed beschouwen. Bij vrienden die zelf kolossaal door het schuldenplafond zijn gebroken.
Op deze mooie winterdag slenter ik naar Harvard waar de intellectuele stilte als vanzelf over je komt. Mijmeren op het gras tussen de roodbakstenen wetenschapstempels.
Je proeft ook hier de onzekerheid over de staat van Amerika. Eerst was er nog de uitgavenorgie. De 'fabulous twenties' werden vanaf de jaren negentig verre overtroffen. De booming interneteconomie kende immers geen grenzen. De vele 'rising tigers' zouden als vanzelf aanhaken.
Inmiddels zijn we de naïviteit voorbij en schamen ons voor zoveel onwetendheid en onkunde. Het wereldschuldenprobleem is zo uit de hand gelopen dat ook China en India besmet zijn en kampen met afnemende groei.
Daar is het bankje waarop ik twintig jaar geleden voor het eerst zat. Toen keek iedereen naar Koude Oorlogwinnaar Amerika. vandaag kijkt de wereld naar Europa. Als iedere stakeholder zo hunkert naar succes zal er door de regeringsleiders vast wel iets van een compromis gesloten worden.
Een reusachtige dubbele verdedigingsmuur van geld moet voortaan 'begrotingsklappen' opvangen. De politieke Berlijnse Muur vervangen we door de Muur van Frankfurt. In ruil voor haar goedertierenheid zal 'Europameister' Angela Merkel extreme bezuinigingen eisen. Nicolas Sarkozy is het er voor het moment mee eens. Maar als hij spreekt, wordt de Franse vlag achter hem almaar groter. In Griekenland wordt Merkel al dagelijks uitgebeeld als een vrouwelijke Hitler.
Belooft weinig goeds voor de verdere toekomst van Europa. vanaf het bankje trekt mijn oog naar een tafereel in de verte. Ik zie een kleurrijke verzameling iglotentjes en daarvoor studenten met een groot 'Occupy Harvard' bord. veel agenten eromheen. Ik loop er naartoe en ben meteen 'one of the family'. Ene Sandra vertelt: 'Dit is het epicentrum van de intellectuele wereld. Wij zijn de één procent onder jongeren en accepteren de kortzichtigheid van politici niet meer. In dit land bezit één procent bijna de helft van alle eigendommen.' Zij haalt econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz aan: 'Het is onacceptabel dat verliezen worden gesocialiseerd en winsten geprivatiseerd.'
De studenten boekten inmiddels een eerste succesje met hun loonsverhogingsactie voor Harvardschoonmakers.
De discussies gaan door tot diep in de avond. veiligheidsfunctionarissen glimlachen vriendelijk. Brengen zelfs pizza's, 'want demonstraties leveren ons overwerk en dus geld op.' De actievoerders communiceren voortdurend met de buitenwereld middels iPhones en laptops die als lichaamsdelen aan hen vastzitten.
Facebook en dus de hele planeet is hun leefomgeving. Met behulp van een wijntje in de vrieskou lever ik mijn Europa-aandeel in de discussie. 'Wat wij nodig hebben is mentale betrokkenheid van vooral ook jongeren. Europa is naar binnen gericht. In de ban van financiële plannen terwijl het er om gaat harten van mensen te veroveren. Jullie zijn boos maar gepassioneerd over Amerika's toekomst. Bij ons heerst onverschilligheid.' Ik moet uitkijken dat het geen toespraak word. Twintigers zijn snel afgeleid. Als ik mentaal opgewarmd de 'Harvard Yard' afloop, merk ik dat hun inspiratie me niet loslaat. Hoogste tijd voor een nieuwe Europese lente die ook echt aanhaakt bij de Arabische lente. Die landen liggen als een waaier om Zuid-Europa heen. Staan op een kruispunt. De Turkse premier Erdogan is er razend populair.
Zijn model van islamitische democratie en economische groei (zo'n 7%) verdient navolging nu corrupte dictators als dominostenen omvallen. En wat doet Europa? Wij sluiten Turkije uit. Treurig en dom. Gooi toch in godsnaam die luiken open. Met alleen financieel-economische oplossingen komen we er nooit.
