Nieuwe FDR

Op het eerste gezicht zijn er opvallende parallellen. Vanaf 1929 zakte de beurs voortdurend. Op zwarte maandag 28 oktober 13%, een dag later 12. In drie jaar tijd zakten de koersen 89%. Pas in 1954 werd het oude niveau weer bereikt.

Ook toen ging er een bankencrisis aan vooraf. In 1932 waren 1860 banken van de aardbodem verdwenen.

In de 'roaring twenties' was er eveneens een 'spending orgie'. Luchtbellen in de economie die wel moesten knappen.

Maar het grote verschil is dat er toen geen dokter aan het bed zat. De Amerikaanse overheid voerde een klassieke bezuinigingspolitiek. Pas in 1932 kondigde de nieuwe president Roosevelt een 'bankvakantie' af om de financiële sector te saneren. Met zijn New Deal-hervormingsprogramma kondigde hij reusachtige overheidsinvesteringen aan.

Nu krijgt de patiënt meteen een intensivecarebehandeling met vele honderden miljarden staatssteun. Fed-voorzitter Ben Bernanke, die uitgebreid de crisis van de jaren dertig heeft bestudeerd, wil op korte termijn investeringen voor het midden- en klein bedrijf garanderen. Hij blijft ongetwijfeld de rente verlagen.

Anders dan in de jaren dertig leven we in een 'global village' waarin ook bijvoorbeeld de Chinese markt ernstige schade ondervindt van het tumult op Wall Street. De beide landen zijn verstrengeld: Chimarica! De hele wereld heeft belang bij een oplossing. Het protectionisme is een volstrekt achterhaald recept.

De nieuwe president moet zijn als een nieuwe Franklin Delano Roosevelt die de bevolking een uitgebreid plan biedt. John McCain had zo'n nieuwe 'FDR' kunnen zijn. Vechtend voor de gewone man van Main Street Amerika. In het debat van dinsdagavond vertelde hij als president honderden miljarden beschikbaar te zullen stellen om problematische hypotheken over te nemen. Maar een toelichting ontbrak ten enenmale. Jammer. Wat een gemiste kans met nog slechts één debat te gaan.

Obama bleef overeind maar was vaag over zijn reddingsplan. Tijdens het debat moest ik denken aan Mitt Romney en Hillary Clinton. Van hen hadden wij vast meer details gehoord over de economie. Dat deden zij immers ook tijdens de voorverkiezingen, maar toen ging het vooral over de oorlog in Irak. Zij hadden als kandidaat helaas de tijd tegen.