Noch Bush noch Obama is een Arabisch vrijheidsicoon

Zijn de middenklassenjongeren in Egypte de gematigde Girondijnen van onze tijd?

Vertegenwoordigt de moslimbroederschap dan het radicale alternatief? Zijn die mensen de religieuze Jakobijnen?

Zal in de chaos die zal ontstaan, mede omdat het 'ancien regime' van Egyptische president Hosni Mubarak terugslaat, het leger de feitelijke staatsmacht krijgen? In dat treurige scenario krijgt Egypte z'n eigen generaal Napoleon.

Natuurlijk, de Egyptische ontwikkelingen zijn bij lange na nog niet uitgekristalliseerd. De Franse revolutie duurde zo'n tien jaar. Tegenwoordig verlopen politieke processen alleen al vanwege massacommunicatiemiddelen sneller. De twitterrevolte is een absoluut novum, maar tien dagen geeft ons nog geen historisch perspectief.

Toch is in Washington het 'schulddebat' al begonnen. Elliott Abrams, plaatsvervangend veiligheidsadviseur onder oud-president George W. Bush, schrijft in de Washington Post dat de almaar reactieve president Barack Obama achter de feiten aanloopt. In zijn ogen was Busheen grote ziener. In 2003 presenteerde de president zijn Freedom-agenda vol democratische retoriek: 'Zolang het Midden-Oosten een regio blijft waar vrijheid niet opbloeit, zal geweld aanhouden. Stabiliteit kan niet bereikt worden ten koste van die vrijheid.'

Even wat nuances. Toen de islamitische verzetsbeweging Hamas in Gaza de 2006-verkiezingen won, nam Bush snel afstand van deze agenda. Ook dát Washington bleef sowieso steunen op autoritaire regimes in de regio.

En wat Obama betreft: tientallen jonge Egyptische activisten werden in Amerika getraind middels het 'New Generation'-programma van de 'Freedom House'-organisatie, die zwaar wordt gesubsidieerd door Washington. Deze studenten - die nu vooraan staan op het 'Vrijheidsplein' - werden getraind in organisatietechnieken en de inzet van de nieuwe media. Zij houden teksten omhoog als 'Yes we can too'.

Maar ook hier een nuance. In de WikiLeaks lees ik dat een paar maanden geleden het trainingsbudget werd gehalveerd omdat de Amerikaanse ambassadeur in Egypte waarschuwde 'dat president Mubarak nogal geïrriteerd was geraakt'.

Voorlopig staat vanuit democratisch perspectief niemand aan de goede kant van de geschiedenis. Obama lijkt te gokken op een positieve rol van het leger dat stabiliteit moet creëren in een 'georganiseerd proces van transitie'. Moreel steunt Obama de laatste dagen de demonstranten. Maar een van de grote vragen is of de moslimbroederschap met zijn belangrijke sociale functie eventueel mag participeren in een nieuwe regering.

Gaan de Egyptische generaals en Washington daarmee akkoord? Bottom line voor Obama is dat de nieuwe Egyptische regering het aloude Israëlisch- Egyptisch vredesakkoord ten volle ondersteunt. Met bijna $ 2 mrd aan jaarlijkse steun zal het bewind in Washington zijn invloed 'als meedenkend partner' ongetwijfeld uitoefenen.

Wees niet naïef. Vrijheid is een groot goed, maar belangen tellen eerst. Pas als volledig vrije, eerlijke verkiezingen plaatsvinden op basis waarvan een verantwoordelijke meerderheidsregering zal worden gevormd en waarbij niemand wordt uitgesloten, kan de vrijheidsbalans worden opgemaakt. Nog even geduld a.u.b.