Obama is het product van de mozaïek-samenleving in de VS

Begin januari 2008. Op zo'n- verkiezingsbijeenkomst komen gewoonlijk een paar honderd mensen af. Maar nu spreekt het nieuwe fenomeen Obama. Met duizenden sta ik in de rij voor een high-school in NewHampshire. Even later staat iedereen op de banken. 'Yes, we can. This is our moment.'

Hij raakt een snaar. Het moet anders in Amerika, in de wereld. Met zijn boodschap van verandering voor een gepijnigd electoraat is Obama niet zozeer een politicus maar een dokter die Amerika beter wil maken. Gulzig drinken ze zijn drankje. Bij hypnotiseert welhaast. In een klimaat van algeheel crisisgevoel vallen huidskleuren weg. Bij de soldaten in Irak. Maar ook bij de mensen die aan de pomp die steeds meer moeten betalen in autoland Amerika. De huizenmarkt is in crisis.

In de zaal kijk ik om me heen. Opeens dringt het tot me door: vrijwel iedereen is blank. Ik ben verbijsterd. Obama zorgt voor een mirakel. Hij presenteert zich als een echte Amerikaan want zijn moeder uit Kansas is melkwit en zijn vader pikzwart. 'Ik ben Amerika,' roept hij uit. Een wandelende smeltkroes! Begin jaren '60 was nog sprake van strikte rassenscheiding. Zelfs op begraafplaatsen. Nog steeds wappert de vlag van het racistische zuiden op veranda's. En de Ku Klux Klan en allerlei ultra-patriottische en racistische militia zijn ook in het moderne Amerika actief.

Obama wil zich uitdrukkelijk niet als zwarte kandidaat presenteren. De afgelopen maanden zette hij geen voet in de zwarte kerken. Obama is het product van de mozaïek-samenleving die Amerika is.

Zwarte Amerikanen die ik het afgelopen jaar ontmoette, konden eerst niet geloven dat iemand met een zwarte vader het zo ver kan schoppen. Zij steunden de blanke Clintons die in hun regering en Witte Huis-staf tientallen zwarte Amerikanen hadden benoemd. Vooral op Bill waren ze dol. Vanaf zijn kleuterjaren was hij opgevoed zonder raciale vooroordelen. Hij mocht met zwarte kinderen spelen. Zijn zwarte kindermeisje van destijds vertelde mij dat kleine Billy in de bus tussen de zwarte kinderen ging zitten. Bill werd liefkozend de eerste zwarte president genoemd.

Toen Obama in januari Iowa won en in het blanke New Hampshire goed presteerde, liepen de zwarte Amerikanen massaal naar hem over. De 'yes, we can'-slogan gold plotseling ook voor hen. Obama smeedde een unieke coalitie van zwarten, blanke progressieven en miljoenen jongeren van allerlei etnische afkomst. Het is treurig dat de radicale, zwarte dominee Jeremiah Wright Obama 'zwart' heeft proberen te maken. Hem in opzwepende haatpreken heeft proberen te positioneren als een verlosser in de zo treurige geschiedenis van zwarte Amerikanen. Wright slaat de plank mis. Obama is juist een rolmodel voor iedereen in een achterstandspositie, ongeacht etnische of religieuze achtergrond, Vanuit een eenoudergezin, net als Bill Clinton, klom hij op naar de beste universiteiten. Obama is een Amerikaanse successtory, een product van een 'Amerikaanse Droom voor iedereen'. Acht jaar zijn de VS geregeerd door een blanke plattelandspresident die een naar binnen gekeerde America first-politiekvoerde. Maar het grootstedelijke Amerika met Aziaten, Spaanstaligen en zwarten groeit: De wereld is inmiddels een 'global village' waar afstanden en grenzen vervagen. Daarbij past een president die niet de confrontatie zoekt, maar juist bruggen bouwt. Die andere culturen en religies begrijpt. Geen exclusief zwarte president maar een multiculturele. Obama dus.