Research
Articles
Ook robots krijgen Taliban er niet onder
De Amerikanen maken voor hun luchtaanvallen sinds kort ook gebruik van bewapende onbemande vliegtuigen (unmanned combat aerial vehicles - ucav's), die voorheen alleen voor verkennings- en inlichtingendoeleinden waren uitgerust. De ucav's voegen een nieuwe dimensie toe aan de toenemende robotisering van de oorlogsvoering.
Het belangrijkste argument voor de inzet van militaire robots is dat zij slachtoffers aan eigen zijde sparen. Het gebruik van robots op de grond, die op afstand bermbommen onklaar kunnen maken is dan ook weinig omstreden. Dat geldt echter niet voor de Amerikaanse luchtaanvallen met ucav's op militante strijders in het Pakistaanse tribale gebied langs de Afghaanse grens. Zo meldde het Pakistaanse dagblad The News in april dat bij de zestig lucht aanvallen sinds begin 2006, 687 burgers en slechts 14 strijders van Al-Kaida de dood vonden. Hoewel over de juistheid van de ze cijfers discussie bestaat, zijn de luchtaanvallen over het algemeen contraproductief.
Zo verklaarde David Kilcullen -voormalig adviseur van de in Irak succesvolle generaal Petraeus - voor de defensiecommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden eerder dit jaar dat de luchtaanvallen tot grote woede onder de bevolking hebben geleid, waardoor deze zich voor een deel aan de zijde van de extremisten is gaan scharen. Bovendien zijn de lokale leiders zelf weinig onder de indruk van de Amerikaanse luchtaanvallen. Ze beschouwen de Amerikanen als een laffe vijand, die te bang is om bloed te vergieten.
Zo wordt een belangrijk deel van de ucav's als in een soort computerspel bestuurd vanaf de Creech luchtmachtbasis in Nevada, op duizenden kilometers afstand van Afghanistan. Een ucav-'bestuurder': "Je voert 12 uur oorlog door te schieten op doelen, opdracht te geven tot het doden van vijandelijke strijders en daarna stap je in de auto, rijdt naar huis en binnen 20 minuten praat je met je kinderen aan de eettafel over hun huiswerk". De meest bekende ucav's de met Hell-fire raketten uitgeruste Predator, die 24 uur in de lucht kan blijven en tot op een hoogte van zo'n 8 kilometer vliegt.
De gebruiken vereisen dat familie van slachtoffers van de luchtaanvallen wraak nemen, wat ze ideale rekruten maakt, voor de Pakistaanse Taliban. Die pocht dan ook graag, dat iedere aanval met een ucav hen drie of vier suicide bombers oplevert.
De aanvallen met ucav's getuigen van de Amerikaanse voorliefde voor technologie voor de oplossing van problemen. De moderne militaire technologie is echter het meest effectief in traditionele oorlogen tegen tegenstanders met reguliere strijdkrachten. Daarom was de Amerikaanse veldtocht in Irak in 2003 eenvoudig te winnen. Maar daarna geraakten de Amerikanen in een langdurige guerrilla-oorlog verwikkeld. Ook Israël had met zijn meest moderne krijgsmacht in het Midden-Oosten geen adequaat antwoord op de fanatieke, irreguliere Hezbollah strijders in de zogenoemde zomer-oorlog in Libanon in juli 2006.
Bedacht moet worden dat de aard van oorlog niet verandert, maar wel het karakter. Mechanistische benaderingen van oorlog werken echter niet. De Pruisische militaire filosoof Carl von Clausewitz heeft in dit verband het begrip 'frictie' in de oorlogvoering geïntroduceerd. "Alles is zeer simpel in de oorlog, maar het simpele is moeilijk. Deze moeilijkheden hopen zich op en veroorzaken frictie." De mogelijke oorzaken van frictie zijn talrijk: weersomstandigheden, terrein, stress, vermoeidheid, toeval, geluk, misverstanden en onverwachte gedragingen van de tegenstander. Technologie werkt echter voornamelijk onder frictieloze omstandigheden.
Oorlog is en blijft uiteindelijk een sociaal fenomeen, waarbij vooral menselijke inventiviteit en improvisatievermogen vereist is. Want ondanks alle nieuwe geavanceerde technologie die de Amerikaanse krijgsmacht de afgelopen jaren heeft ingevoerd, is de situatie in Afghanistan en Pakistan alleen maar verslechterd. Vereist is dan ook een geïntegreerde inzet van diplomatie, militairen, ontwikkelingshulp, politie én justitie. Gezien de nieuwe 'Af-Pak'-strategie van president Obama, zijn ook de Amerikanen tot dit inzicht gekomen.