Research

Trade and Globalisation

Op-ed

Politieke burgeroorlog in Amerika

22 Jul 2011 - 09:42
Barack Obama is zo langzamerhand meelijwekkend. Stond de afgelopen weken aan de rand van de Grand Canyon. Keek om zich heen en zag een diep verdeeld land. De campagnes voor 2012 zijn begonnen, dus lonken de loopgraven en klinkt kanongebulder door in woord en gebaar.

Ik zie op tv Teaparty-fanaten Obama constant voor landverrader en leugenaar uitmaken, want hij dreigt sociale uitkeringen niet meer uit te betalen als het schuldenplafond niet wordt verhoogd. Lafhartige bangmakerij, aldus de politieke revolverhelden.

Studenten hield Obama voor dat de Republikeinse president Abraham Lincoln een voorbeeld voor allen is 'omdat hij in de Burgeroorlog als eerste prioriteit had de natie bijeen te houden en daarom de slavernij toestond in aan het Noorden grenzende staten'. Met dit 'eerbetoon' zakte Obama wel heel erg door de knieën om Republikeinen te overtuigen.

Ook de Democraten in het Congres zetten de laatste dagen 'Republikeinse' middelen in. Zo draaien Democraten voor collega's en journalisten bandopnamen af van de vermeende 'conservatieve' goeroe Ronald Reagan, die maar liefst 18 keer het schuldenplafond verhoogde en 11 keer de belastingen. Reagan maakte wel ondeugende conservatieve grapjes in de trant van 'De verschrikkelijkste negen woorden in het Engels zijn: "I'm from the government and I'm here to help", maar in werkelijkheid breidde hij overheidsprogramma's als 'Medicaid' uit. In een brief schreef hij dat als het schuldenplafond niet zou worden verhoogd 'de gevolgen rampzalig zouden zijn'.

De meeste Republikeinen en Democraten in het Congres zijn het in principe wél eens over overheidsbezuinigingen van een paar biljoen dollar in ruil voor plafondverhoging. Iedere leek met enige kennis van de economie begrijpt dat Obama zal moeten bezuinigen op gezondheidsprogramma's voor ouderen, sociale uitkeringen en ambtenarensalarissen. Dat zijn notabene Democratische stokpaardjes. Obama vraagt logischerwijs als tegenprestatie afschaffing van een aantal belastingverlagingen voor de allerrijkste Amerikanen.

Dat is dan indirect een belastingverhoging, dus is Obama volgens Teaparty-Republikeinen die in het Huis van Afgevaardigden een invloedrijke minderheid vormen, een socialist. Een 'Europeaan' met on-Amerikaans gedrag.

Amerika kent een harde politieke cultuur, maar de huidige polarisatie is ongekend. Dat brengen ook Republikeinen onder woorden. De conservatieve voormalige presidentskandidaat Mike Huckabee zei deze week terecht dat 'Reagan met zijn gematigde, liberale verleden in de huidige verziekte atmosfeer nooit tot president gekozen zou zijn'.

Amerika wordt steeds moeilijker bestuurbaar. Daar is de populistische anti-establishmentwind als eerste opgestoken, en in slechte economische tijden gaat die voorlopig niet liggen. Als Obama herkozen wil worden, moet hij als een Bill Clinton een deel van de Republikeinse agenda uitvoeren. Obama moet de 'independents' in het politieke midden voor zich winnen. Dat wordt nog een hele opgave want ook deze kiezers moeten onder zijn presidentschap de broekriem aanhalen.

Het grootste gevaar voor 'kandidaat' Obama komt van de Republikeinse gouverneur Rick Perry van Texas, die serieus ook een kandidatuur overweegt. Hij is een uitstekend campagnevoerder, heeft nooit een verkiezing verloren en verbindt de sociale en fiscale conservatieven binnen zijn partij. Grootste troefkaart is het economische succes van Texas, waar verreweg de meeste nieuwe banen worden gecreëerd.

Obama wordt ook bekritiseerd vanwege almaar stijgende benzineprijzen Hoe ironisch: juist die stijgende energieprijzen maken van de 'booming' olie- en gasstad Houston een stralend voorbeeld van het economische succes waar Perry gretig mee koketteert. Nee, die Obama valt niet te benijden.