Primary

In ons cynische politieke klimaat is het bon ton aan Den Haag-bashing te doen. Zowat alle ellende in het land is te wijten aan politici. Hetzelfde fenomeen heerst al langer in de Verenigde Staten. President Reagan trok een vies gezicht als hij over Washington sprak: een gedrocht van belastingen, van kleurloze compromissen en politieke spelletjes.

Ook daar worden politici met minder respect behandeld. In onze mediacratie van vandaag, verrijkt met blogs en YouTube, worden autoriteiten vlotjes van hun voetstuk gestoten. Individuen zijn qua kennis machtiger geworden. We laten ons niet meer regeren.

Maar toch, ik zie ook Amerikaanse tendensen waar wij van kunnen leren. In voorverkiezingen trekken kandidaten van staat naar staat om zelfs in de kleinste gehuchten stemmen te trekken. Om de kiezer wordt gevochten. Enthousiasme in de Amerikaanse provincie.

In Nederland moeten we nu echt eens goed 'primaries' uitproberen. Ik vond de Rutte-Verdonk voorverkiezing wél een succes, al zou je de kandidaten nog beter met Amerikaans 'gereedschap' kunnen uitrusten.

Ook hier zou je studenten en oudere scholieren kunnen werven die vervolgens de straat op gaan. Zij worden politiek bewust en krijgen studiepunten van hun opleiding. Staat goed op je cv: maanden canvassen voor Balkenende of Bos. In gesprek gaan met burgers aan de voordeur of in het café. Dat is democratie aan de basis.

Zo'n intensieve campagne die zich met volle kracht richt op een deel van het land wekt belangstelling op. De verpleegster, de politieman en de drogist in Emmen voelen zich belangrijker worden. Hun stem doet er echt toe.

Volgende week is in Denver, in de staat Colorado, de grote Democratische conventie. Per staat zitten gedelegeerden in de zaal en in eigen hotels. Dat zie ik in Nederland niet zo gauw gebeuren maar het is een groeiproces. Als de eigen provincie de stemmen verdeelt, wordt een proces van eigenheid bevorderd. Burgers zullen zich meer herkennen in de politiek.

Ik pleit dus voor een democratisch districtenstelsel binnen onze partijen. Dat valt vooralsnog goed te combineren met een landelijk stelsel van evenredige vertegenwoordiging als de lijsttrekkers bekend zijn. Kunnen we nu eens echt in de praktijk uittesten welk kiesstelsel het beste is. Wel zo democratisch.