Research

Op-ed

Revolutionair Assange draait door

16 Dec 2010 - 11:46
Er zit een discrepantie tussen de Nederlandse en Amerikaanse reactie op WikiLeaks. In Nederland oordelen vele opinieleiders 'dat het meeste van wat wij gelezen hebben niet echt schokkend is'. Het betreft hier vooral pikante observaties van Amerikaanse ambassademedewerkers over buitenlandse regeringsleiders. Met een charmante opmerking van mevrouw Clinton in de trant van 'Silvio, Amerika heeft geen betere vriend dan jij' kan het geschonden imago van in dit geval Berlusconi alweer vlot worden opgevijzeld.

In het populaire praatprogramma 'De Wereld Draait Door' wordt Julian Assange avond in, avond uit door jonge computerfanaten en tafelgasten gecomplimenteerd. Als individu met 'zolderkamertjes-aanhangers' waar ook ter wereld durft hij het op te nemen tegen Amerika. Begrijpelijk. Die jongeren groeien op te midden van spannende computerromantiek. Driekwart van hun generatiegenoten heeft een virtueel profiel dat met vele anderen wordt gedeeld in een transparant wereldnetwerk. Sterk geïndividualiseerde jongeren verwachten van een regering 'die van ons is' optimale transparantie die met één druk op de knop zichtbaar moet zijn.

De Amerikaanse reactie? Van de bevolking vindt 70% dat de nationale veiligheid wordt aangetast. De meeste Amerikanen wensen onmiddellijke vervolging. Dit negatieve sentiment zal nog sterk toenemen als in januari WikiLeaks worden gepubliceerd over waarschijnlijk de Bank of America. Alleen al de aankondiging deed het bankaandeel met 3% zakken.

Ik begrijp die Amerikaanse zorgen. Met het aan de wereld laten zien van oorlogsmisdaden, zoals het doodschieten van onschuldige Iraakse burgers, vertoont Assange dapper gedrag. Maar deze cyberrevolutionair draait door. Hij wil macht ontdoen van alle geheimen teneinde de burger te informeren en te beschermen. De meeste recente onthullingen mogen dan van meer persoonlijke, 'onschuldige' aard zijn, wij hebben slechts zo'n 1100 van de 250.000 documenten gezien. De documenten geven wel degelijk een kijkje in de Amerikaanse veiligheidskeuken waar andere regimes hun voordeel mee kunnen doen.

Een voorbeeld is de onthulde sympathie onder Arabische leiders voor het harde Amerikaanse standpunt inzake nucleair Iran. Diezelfde leiders zullen voortaan minder geneigd zijn die vertrouwelijke steun te geven, omdat onder hun bevolkingen een sterk anti-amerikanisme leeft.

Assange kan met zijn duizenden (?) onzichtbare aanhangers een grote machtsfactor worden nu de virtuele wereld de fysieke, toch al onoverzichtelijke wereld raakt.

In ons allen, zo mag ik hopen, schuilt een vrijheidsstrijder. Assange lijkt op het eerste gezicht trekjes te vertonen van een moderne Martin Luther King. Met zijn geweldloze strijd ontregelde King met bijvoorbeeld 'sit-ins' de machtsstructuren van overheden en bedrijven. Hij kwam op voor ieders burgerrechten. Wantoestanden aan de kaak stellen en burgers toerusten met 'wapens van ongehoorzaamheid' is in extreme omstandigheden een gerechtvaardigd doel.

Maar het aan de lopende band zonder enig deskundig, objectief commentaar onthullen van documenten verwart de burger en brengt veiligheidsrisico's met zich mee. De samenwerking met onderzoeksjournalisten van kwaliteitskranten is geruststellend maar doet niets af aan de kernactiviteiten van Assange's netwerkorganisatie.

In een wereld met veel botsende machtsbelangen zullen ook burgers in democratische landen professionele diplomaten en zelfs spionnen nodig hebben om hun nationale belangen te beschermen.

De wereld is geen Disneyland waar alleen de VS de Boze Wolf zou zijn. In feite kondigen WikiLeaks-aanhangers, als zij juridisch worden tegengewerkt, een totale oorlog tegen politieke en economische belangen aan. Gevaarlijk radicalisme!