Spannend

Harvard-historicus Niall Ferguson schrijft in 'Foreign Policy' over een langere 'as van ontreddering' die als een priem door onze aardbol steekt. Het wemelt van falende en fragiele staten en gebieden, zoals Darfur, Somalië, Zimbabwe, Republiek Congo, Jemen, Afghanistan en Irak.

Wij leven in unieke tijden vanwege een economische neergang op wereldschaal, een krachtig proces van etnische desintegratie en de relatieve neergang van 'supermacht' Amerika die nog wel kan initiëren maar niet meer alles beheersen. Zo'n beroerde situatie levert spanningen van allerlei aard op: burgeroorlogen, hongersnoden, sectarisch geweld en internationaal terrorisme.

Wij mogen ons gelukkig prijzen met op en top pragmaticus Obama die transnationaal denkt. Op de wat langere termijn moet er een vernieuwde internationale infrastructuur komen met ook specifieke op wereldschaal opererende instituten die zich met 'ontredderingsvraagstukken' bezig houden. Wederopbouwtaken, en bepaald niet alleen in hotspot Afghanistan, krijgen een hoge prioriteit.

Het Internationaal Atoomagentschap in Wenen en de 'chemische watchdog' OPCW in Den Haag zijn al voorbeelden van die nieuwe gereorganiseerde wereld. Op termijn zullen de Verenigde Staten ook betrokken raken bij het Internationaal Strafhof. Een tussenstap naar lidmaatschap kan de status van 'waarnemer' zijn waardoor de Verenigde Staten in ieder geval participeren in discussies.

De internationale verhoudingen, met name in islamitische landen, worden extra onder druk gezet door de kwestie Israël-Palestijnen. Decennia wordt gesproken over vrede en veiligheid. De rek is er uit. Het geduld, ook van Washington, raakt op.

Dat wordt spannend. Volgende week houdt Obama in Caïro een belangrijke toespraak tot de islamitische wereld. De druk op Israël wordt publiekelijk opgevoerd: ontmantel nederzettingen en sloop nutteloze, 'pesterige' grensposten.

Obama is pro-Israël maar wil vlot gematigde krachten verbinden. Ook hier wil het nieuwe Washington de aloude, pragmatische rol van 'eerlijk bemiddelaar' in het Midden Oosten hernemen. Verstandig.

Pas op Nethanyahu! Achter de schermen in Washington klinkt beslist een ander, kritisch geluid.