Verkennen, verkiezen en heroverwegen

De discussie over de toekomst van de krijgsmacht wordt - medio 2010- door drie ontwikkelingen bepaald: een inhoudelijke discussie die in 2008 is gestart in het kader van de Verkenningen, de Heroverwegingsoperatie die tengevolge van de financiële crisis in 2009 op gang kwam, en het politieke gegeven dat Nederland in 2010 weer naar de stembus moest als gevolg van de val van het kabinet. Door de laatste twee veranderde het perspectief van de primair veiligheidspolitieke analyse van de Verkenningen.

In deze 'Clingendael'-notitie analyseren de auteurs vanuit een vergelijkend perspectief de Verkenningen, de Heroverwegingsoperatie en de defensieparagrafen van de verkiezingsprogramma's van acht politieke partijen. Terwijl in de Verkenningen 'onzekerheidsreductie' centraal staat, domineert in de Heroverwegingsoperatie de economische logica.

Bij de grotere politieke partijen - realiter kans makend als coalitiepartner of formationeel wellicht onmisbaar - leven blijkens hun verkiezingsprogramma's in overgrote meerderheid wel gedachten over een minder ambitieuze krijgsmacht. Geconstateerd wordt dat de politieke partijen geen harde keuzen durven maken uit de menukaart die hen zowel door de Verkenners als Heroverwegers wordt voorgeschoteld. De auteurs achten de kans groot dat majeure beslissingen over de krijgsmacht by default eerder budget driven dan policy driven zullen zijn.