De laatste weken heb ik in Nederland en de Verenigde Staten met nogal wat Amerikaanse 'denktankers', officials maar ook gewone burgers, gesproken. Democraten én Republikeinen. Ik construeer daaruit een denkbeeldig 'Uncle Sam'-interview. Makkelijk want in essentie vertellen ze hetzelfde verhaal.
Hoe gaat het met Afghanistan?
'Slecht. Het is één corrupte bende. Karzai heeft alle vertrouwen verloren. Er is geen hoop meer. Hij is al zo lang aan de macht. Heeft overal z'n vriendjes.'
Er is wel vooruitgang. Onder de taliban mochten meisjes niet naar school. Nu zijn dat er al twee miljoen.
'Mooi. We hebben ons best gedaan maar het interesseert de Amerikaanse kiezer niet meer. Alles draait om de economie: massawerkloosheid en groeiende armoede. Die onverschilligheid geldt voor Republikeinen en Democraten. Wij pakken onze biezen en niemand in Amerika treurt daarom.'
Maar de 'deadline' van 2014 betekende ooit volgens Obama dat troepen weggaan, maar als er geen stabiliteit is blijven er nog wel soldaten achter.
'Ja, maar de terugtrekking gaat snel. Er zal al gauw een moment komen dat zo weinig soldaten overblijven dat je geen enkele invloed meer hebt. Wegwezen dus.'
De wederopbouw van Afghanistan is dan mislukt en die falende staat is weer rijp voor terrorisme.
'Dat is nu al zo. Midden in Kabul konden terroristen deze week notabene 20 (!) uren het Navo-hoofdkwartier en de Amerikaanse ambassade onder vuur nemen. It says it all.'
De Afghanen zijn doodsbang als 'Unlce Sam' vertrokken is.
'Die geluiden hoor ik voortdurend. Niks aan te doen. Wij zijn failliet, moeten bezuinigen en dat geldt ook voor Europa met extreme defensiebezuinigingen. En jullie betaalden al te weinig.'
Maar die wederopbouw met scholen en ziekenhuizen, dat is toch iets wat is ingezet door met name de Democraten. Is dat alles verloren?
'Zo is het. De mensen die over een verlichte 3-d aanpak van 'defence, development and diplomacy' spraken houden nu hun mond. Hun mening is veranderd. Het is niet anders.'
Dus net als destijds in Vietnam een 'peace with honour'?
'Nee, een 'defeat with honour'. Het is een nederlaag maar met onze onbemande hightechvliegtuigen die als in een computerspel vanuit Florida worden gestuurd, zullen we nog wel terroristen proberen te doden. Dat politieke draagvlak is er nog wel.'
Een vreselijk lot voor Afghanistan?
'Ja. Het zuiden komt binnen de invloedssfeer van grote winnaar Iran en met andere delen weten de Chinezen wel raad. Die zitten er nu al vanwege grondstoffen en de strategische ligging. Slechts een beperkt gebied zal in handen komen van strijdende tribale oorlogsheren.'
Onze en uw militairen en hulpverleners zijn dan voor niets gestorven?
'Inderdaad. We hebben in ieder geval het goede geprobeerd.'
Natuurlijk heeft 'Uncle Sam' neefjes en nichtjes met een wat andere opvatting. Maar wat ik hier schets vertegenwoordigt de groeiende consensus in Amerika. Republikeinen en Democraten zijn in de ban van een neo-isolationistische veiligheidspolitiek. Er zijn zoveel tekenen aan de wand. Neem de 'Libië-light'-aanpak van Obama. 'Uncle Sam' zal de komende tijd dus op de economie gericht zijn. Als Europese landen en anderen niet hun 'veiligheids'- en 'wederopbouw'-verantwoordelijkheid nemen, wacht ons een rampenscenario. Ook in een twintigtal andere zwakke en falende staten. Immoreel! Mijn 'wapen' is slechts een column. Amerika en Europa zijn ernstig ziek. Krantenlezers aller landen, verenigt u! Ver weg bestaat niet meer. Er zijn geen schuttingen. Hun probleem is ons probleem.
