Hoe Nederlandse bedrijven omgaan met economische veiligheid
- De helft van de Nederlandse bedrijven die actief zijn in sleuteltechnologieën of vitale processen of diensten leveren zijn nog weinig bekend met het concept economische veiligheid, blijkt uit een Bedrijvensurvey Economische Veiligheid dat Clingendael in mei-juli 2025 uitvoerde
- Hoewel 9 van de 10 bedrijven risico’s zien op het gebied van economische veiligheid, investeren zij nog lang niet allemaal in de aanpak daarvan. Dit geldt vooral op twee gebieden: toeleveringsketens en investeringen, fusies en overnames
- De instrumenten van de overheid die hulp kunnen bieden op het gebied van economische veiligheid zijn bij niet meer dan een derde van de respondenten bekend
- Samenwerking met brancheorganisaties kan in de ondersteuningsbehoefte voorzien en het gesprek in de meest gevoelige sectoren strategisch aanjagen
Read this policy brief in English here
Tussen weten en handelen valt nog een wereld te winnen
Deze Policy Brief presenteert uitkomsten van een surveyonderzoek over economische veiligheid onder Nederlandse bedrijven die actief zijn in sleuteltechnologieën of vitale processen of diensten leveren. Hieronder vallen bedrijven – groot en klein – die actief zijn in bijvoorbeeld de halfgeleiderindustrie, AI- en kwantumsectoren, cleantech, IT en digitale infrastructuur, evenals water- en voedselbedrijven.
Van de 90 bedrijven die de survey invulden, is bijna de helft nog weinig bekend met het concept economische veiligheid, dat in Den Haag ondertussen vele beleidsmakers bezighoudt. Onder economische veiligheid wordt een breed scala aan factoren gerekend die bedrijven – en de Nederlandse economie als geheel – kwetsbaar kunnen maken: van financiële, informatie- en datarisico’s tot aan geopolitieke dynamiek die invloed heeft op toeleveringsketens en personeelsbeleid.
Hoewel 9 van de 10 bedrijven risico’s zien op het gebied van economische veiligheid, investeren zij nog lang niet allemaal in de aanpak daarvan. Vooral aangaande toeleveringsketens en investeringen, fusies en overnames bestaat een relatief groot verschil tussen gepercipieerd risico en handelen. Daarbij komt dat de instrumenten van de overheid die hulp kunnen bieden op het gebied van economische veiligheid (zoals o.a. het Ondernemersloket Economische Veiligheid en het Bureau Toetsing Investeringen) bij niet meer dan een derde van de respondenten bekend is.
Om de weerbaarheid en concurrentiekracht van Nederlandse bedrijven – en daarmee de economie en maatschappij als geheel – te vergroten doet de overheid er goed aan te investeren in grotere kennis van economische veiligheid en instrumenten onder bedrijven. Idealiter zouden niet alleen zorgen of risicoperceptie, maar ook gepercipieerde kansen een aanleiding zijn om meer EV-maatregelen te nemen.
Samenwerking met brancheorganisaties kan in de ondersteuningsbehoefte voorzien en het gesprek in de meest gevoelige sectoren strategisch aanjagen. Na jaren van beschermende overheidsmaatregelen zoals aangescherpte investeringsscreening en exportcontroles hebben bedrijven behoefte aan kennisverbreding over en ondersteuning bij de aanpak van economische veiligheidsrisico’s.
