De wereldorde is in transitie, maar de eindbestemming is onbekend. Dit maakt landen enerzijds kwetsbaar, maar geeft anderzijds ook ruimte voor strategische assertiviteit en geopolitieke herpositionering. Vooral voor middenmachten biedt deze ruimte naast uitdagingen ook kansen.

Middenmachten hebben de potentie om een sleutelrol te pakken in de totstandkoming van een nieuwe geopolitieke toekomst. Tegelijkertijd zullen zij, net als andere spelers, geconfronteerd worden met een grillig wereldtoneel waarop verscheidene spelers, waaronder de grootmachten, zullen proberen hun wil aan hen op te leggen.

Dit Clingendael Geostrategisch Perspectief 2026-2040 onderzoekt welke rol middenmachten kunnen gaan spelen op een veranderend wereldtoneel. Waar zit hun invloed en macht? Wanneer en hoe zijn zij juist minder invloedrijk en onmachtig? In deze foresightstudie worden deze onderwerpen, en andere, verkend middels acht scenario’s, die individueel en gezamenlijk een verscheidenheid aan perspectieven bieden op de toekomstige rol van middenmachten.

De scenario’s (2026-2040)