Wereldtoneel

Middenmachten dienen rekening te houden met een scenario waarin de grootmachten een grand bargain sluiten. Zo’n grootmachtsdeal kan ook betrekking hebben op het financiële wereldtoneel, waar grootmachtsinvloed sowieso al groot was. In een grand bargain tussen de grootmachten zal de yuan in toenemende mate een belangrijke plaats naast de dollar innemen als handels- en reservemunt. Voor middenmachten is het van belang om in hun economische en financiële belangen, beleid en infrastructuur de taakverdeling tussen de grootmachten te kennen én te volgen. Financiële markten, voor zowel privaat als publiek geld, moeten worden toegerust op de verdeling van economische sectoren en financiële functies tussen de grootmachten. Zo lang de grootmachten de grand bargain blijven honoreren is het systeem in potentie stabiel. Maar als één van de grootmachten zich afkeert van de grand bargain is het risico op crises snel en groot.

Nederland

Bij een grand bargain tussen de VS en China wordt een opstelling van multi-alignment plotseling ingewikkelder, net als het ten uitvoer brengen van beleid dat gericht is op multipolarisering en horizontalisering van het wereldtoneel en van machtsmiddelen. Er is minder keuzeruimte voor middenmachten en een mate van afhankelijkheid van de grootmachten is vrijwel onvermijdbaar. Dit geldt ook voor Nederland.

In dit scenario ontstaan er kansen voor middenmachten met competitieve economieën die beide machtsblokken iets te bieden hebben. Hierbij kan gedacht worden aan landen zoals Singapore en de VAE, maar ook aan een land als Nederland. Daarbij is en blijft het zoeken naar het vinden van de juiste balans om geen van de grootmachten tegen je in het harnas te jagen.

Een grootmachtcompromis brengt als risico met zich mee dat de grootmachten eensgezind zullen optreden in het klein(er) houden van Europese landen en van Europese samenwerking binnen de EU en/of andere samenwerkingsverbanden.